Gebelerde evlilik uyumunun doğum öncesi algılanan stres ile ilişkisi

Bu araştırma, gebelerde evlilik uyumunun doğum öncesi algılanan stres ile ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve ilişkisel tipte olan araştırma, 30 Aralık 2022- 30 Nisan 2023 tarihleri arasında Tokat il merkezindeki Tokat Devlet Hastanesi ve Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesi gebe polikliniklerine takip amaçlı başvuran, sağlıklı, spontan ve tekil gebeliği bulunan, gebeliğinin 36-39.haftalarında olan 406 gebe ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak, "Tanımlayıcı Bilgiler Formu", "Doğum Öncesi Algılanan Stres Ölçeği (DÖASÖ)" ve ''Evlilik Uyum Ölçeği (EUÖ)'' kullanılmıştır. Verilerin analizinde, normal dağılımı olan iki bağımsız grubun karşılaştırmasında Student t Test, üç ve üzeri grup karşılaştırmalarda Tek Yönlü Varyans Analizi (OneWay ANOVA) uygulanmıştır. Normal dağılım göstermeyen, iki gruplu karşılaştırmalarda Mann-Whitney U Testi, üç ve üzeri gruplarda Kruskal Wallis Testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiye Pearson Korelasyon Testi ile bakılmıştır. Katılımcıların ortalamaları incelendiğinde; yaş 29.73±4,46, gebelik haftası 37,48±0,98, gebelikte alınan kilo 10.61±1.9'dur. Kadınların %54.5'inin lise mezunu, %55.4'ünün ev hanımı olduğu, %64'ünün daha önce gebelik yaşadığı, %60.3'ünün istemli/planlı olarak gebe kaldığı, %52.2'sinin gebelikte herhangi bir sağlık problemi yaşamadığı belirlenmiştir. Gebelerin %48'i 3 kez, %33.5'i 2 kez, %11.1'i 4 kez ve üzerinde doğum öncesi bakım almıştır. Kadınların ölçek toplam ve alt boyut ortalamaları sırasıyla; DÖASÖ puanı 3.81±0.41 olup, medikal ve obstetrik riskler / fetal sağlık puanı 4.06±0.50; gebelikte psikososyal değişiklikler puanı 3.68±0.53; doğum beklentisi puanı 3.78±0.52'dir. Kadınların EUÖ toplam puanı 49.55±7.04'tür. Lise ve üzerinde eğitimi olan, daha önce gebelik yaşamayan, istemli/ planlı olarak gebe kalan, doğum sonrası bebek bakımı için desteği olan katılımcıların evlilik uyum puanları daha yüksektir (p<0.05). Eşi lise ve üzerinde eğitimi olan ve eşi memur olanların psikososyal değişikliklere yönelik stres düzeyleri daha yüksektir (p<0.05). Daha önce gebelik yaşamayanların, gebeliğe bağlı sağlık problemi yaşayanların doğum öncesi algıladıkları stres düzeyi, gebelikte psikososyal değişikliklere ve doğum beklentisine yönelik stres düzeyi daha yüksektir (p<0.05). İstemli/planlı olarak gebe kalan kadınların doğum öncesi algıladıkları stres düzeyi ve doğum beklentisine yönelik stres düzeyi daha düşüktür (p<0.05). Gebelikte hiç doğum öncesi bakım hizmeti almayanların bakım alanlara göre doğum öncesi algıladıkları stres düzeyi ve medikal ve obstetrik risklere/fetal sağlığa yönelik stres düzeyi daha düşüktür (p<0.05). Katılımcıların evlilik uyumu düzeyi arttıkça doğum öncesi algıladıkları stres düzeyi, medikal ve obstetrik risklere/fetal sağlığa yönelik, gebelikte psikososyal değişikliklere ve doğum beklentisine yönelik stres düzeyi azalmaktadır. Yaş arttıkça evlilik uyumu, doğum öncesi algılanan stres, medikal ve obstetrik risklere/fetal sağlığa yönelik, gebelikte psikososyal değişikliklere ve doğum beklentisine yönelik stres düzeyi azalmaktadır. Evlilik süresi arttıkça evlilik uyumu, doğum öncesi algılanan stres ve gebelikte psikososyal değişikliklere yönelik stres düzeyi azalmaktadır. Gebelik süresi arttıkça gebelikte psikososyal değişikliklere yönelik stres düzeyleri azalmaktadır. Ancak gebelikte kilo alımı arttıkça evlilik uyumu azalmakta, doğum öncesi algılanan stres, gebelikte psikososyal değişikliklere ve doğum beklentisine yönelik stres düzeyi artmaktadır. Sonuç olarak, gebelerin algıladıkları stres düzeyi yüksektir. Medikal ve obstetrik risklere / fetal sağlığa yönelik, gebelikte psikososyal değişikliklere ve doğum beklentisine yönelik algılanan stres düzeyi yüksektir. Kadınların çoğunluğu uyumlu bir evliliğe sahiptir. Evlilik uyumu yüksek olan kadınlar gebelik sürecinde daha az stres yaşamaktadır. Prenatal bakımda anne adayının demografik ve obstetrik özellikleri ile birlikte evlilik uyumu da dikkate alınarak değerlendirilmelidir.