Gebelerin amniyosenteze ilişkin bilgi, görüş ve yaklaşımları

Amaç: Bu araştırma gebelerin amniyosenteze ilişkin bilgi, görüş, yaklaşımları ve etkileyen faktörleri incelemek amacı ile yapıldı. Gereç ve Yöntem: Araştırma, analitik-kesitsel olarak, Temmuz 2021 ve Eylül 2022 tarihleri arasında, Van Yüzüncü Yıl Üniversite Hastanesi'nde Perinatoloji polikliniğine muayene olmaya gelen 172 gebe ile gebe polikliniğinin bekleme salonunda muayene öncesi veya muayene sonrası yüz yüze görüşülerek gerçekleştirildi. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Pearson ki-kare ve Fisher kesin ki-kare testi kullanıldı. Bulgular: Katılımcıların %94,8'inin herhangi bir sağlık problemi olmadığı ve %84,3'nün gebelikleri boyunca düzenli olarak kontrole gittikleri belirlendi. Kadınların %83,7'nin şuan ki gebeliğini istediği, %96,5'nin gebe eğitim sınıfına katılmadığı, %88,4'nün gebeliğinin riskli olmadığı, %95,9'nun kendiliğinden gebe kaldığı saptandı. Gebelerin %97,1'i daha önce amniyosentez yaptırmadığını ve %87,8'i de amniyosentez hakkında bilgiye sahip olduğunu belirtti. Gebelerin %81,4'ü amniyosentez hakkında bilgiyi doktordan aldığını belirtti. Çalışmaya katılan gebelere amniyosentez önerilmesinin en sık nedeni Ultrasonoğrafi (USG) değerlendirmesinde risk çıkmasıydı. Gebelerin %93,6'sı amniyosentezin nasıl yapıldığını bildiğini, %69,2'nin amniyosentez işleminin kendisine zarar vereceğini düşündüğünü, %92,4'nün amniyosentez işleminin bebeğe zarar vereceğini düşündüklerini belirtti. Çalışmaya katılan gebelerin %88,2'si amniyosentez işleminin sonucuna güvendiklerini belirtti. Gebelerin tanıtıcı özelliklerinin amniyosentez yaptırıp/yaptırmama kararına etkisine bakıldığında gebelerin yaşı, gebelik haftası ve gebelik sayısı ile amniyosentez yaptırma/yaptırmama kararı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark görüldü. Araştırmaya katılan gebelerden amniyosentez yaptırmayı düşünenlere nedeni sorulduğunda, %24,4'ü bebek sağlıklı mı öğrenmek için yaptırmayı düşündüğünü, amniyosentez yaptırmamayı düşünenlere nedeni sorulduğunda ise %22,7'si amniyosentez işleminin kendisine yada bebeğe zarar vermesinden korktuğu için yaptırmayı düşünmediğini belirtti. Sonuç: Araştırma sonucunda elde edilen veriler doğrultusunda, gebelerin amniyosentez işlemi ve işlemin nasıl yapıldığı hakkında yeterli düzeyde bilgi sahibi oldukları görüldü. Çalışmada amniyosentez önerilen gebelerin büyük çoğunluğu amniyosentez yaptırmayı düşünmediğini belirtti. Gebelerin büyük çoğunluğu amniyosentez işlemi hakkında bilgiyi doktorlarından aldıklarını belirtti. Sağlık profesyonelleri içinde gebelerle en çok iletişim halinde olan hemşirelerin amniyosentez işlemi hakkında kurum içi eğitim ve sertifika proğramlarına katılarak konuyla ilgili aktif rol üstlenmeleri gerektiği düşünüldü. Gebelik planlayan tüm kadınların prenatal tarama testleri, amniyosentez işlemi ve bebekte görülebilecek anomaliler hakkında bilgilendirilmesi önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Amniyosentez, Anomali, Prenatal tanı, Fetüs, Hemşirelik.