Gebelikte doğum korkusunu azaltan non-farmakolojik girişimler: Sistematik inceleme ve meta-analiz

Gebelik süreci, kadınların fizyolojik, psikolojik ve sosyal olarak birçok değişim yaşadığı özel bir dönemdir. Bu süreçte ortaya çıkan tokofobi (tokofobi), kadının doğum deneyimi, doğum tercihi ve psikososyal uyum sürecini olumsuz etkileyebilmektedir. Tokofobi, sadece doğum eylemini değil; anne-bebek bağlanması, doğum sonrası ruhsal sağlık ve çocuk gelişimi gibi alanları da etkileyebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, gebelikte tokofobiyi azaltmaya yönelik uygulanan non-farmakolojik müdahalelerin etkinliğini sistematik bir şekilde incelemektir. Bu kapsamda, PRISMA bildirimi esas alınarak sistematik inceleme ve meta-analiz yöntemiyle 1998–2022 yılları arasında yayımlanmış, İngilizce ve Türkçe dillerindeki araştırma makaleleri taranmıştır. İnceleme sonucunda 18 çalışma sistematik derlemeye dahil edilmiştir. Müdahale yöntemleri arasında psikoeğitim, çözüm odaklı danışmanlık, bilinçli farkındalık, EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme), doğuma hazırlık eğitimi, sanal gerçeklik, haptoterapi gibi çeşitli yaklaşımlar yer almaktadır. Bulgular, non-farmakolojik müdahalelerin tokofobi üzerinde anlamlı ve olumlu etkiler yarattığını göstermiştir. Özellikle bireyselleştirilmiş, kültürel olarak uyarlanmış ve çok oturumlu programların daha etkili olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, doğum korkusunun azaltılmasına yönelik girişimler, kadın merkezli doğumu güçlendirmekte ve sezaryen oranlarının azaltılmasına katkı sunmaktadır. Doğum korkusunun azaltılmasına yönelik girişimlerin ebelik uygulamalarına entegrasyonu önerilebilir.