Hittite rock reliefs in Southeastern Anatolia as a religious manifestation of the Late Bronze and Iron Ages

Geç Tunç Çağı kaya kabartmaları Hitit İmparatorluğu'nun son üç ya da dört jenerasyonunun çalışmasıdır. Hitit kaya kabartmasının ilk ortaya çıkışı II. Muwatalli zamanına tarihlenmektedir. II. Muwatalli yalnızca bununla sınırlı kalmayıp, aynı zamanda kendi mühürleri üzerinde de kendisini Fırtına Tanrısı ile betimletmiştir. Geç Tunç Çağı kaya kabartmalarının yerleşim dışındaki konumları ve dinin kutsal doğası felsefi ve teolojik yaklaşımlar gerektirdiği için bu konu üzerine çalışmayı zorlaştırmaktadır. Bu tez kaya kabartmalarının ortaya çıkış sebeplerini değerlendirmek, betimlenen sahneleri anlamak, ve Geç Tunç ve Demir Çağları'nda kullanılan kaya kabartmalarının amaçlarını yorumlayabilmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda görselleştirilmiş dini söylemlerin arkasındaki anlamlar incelenecektir. Demir Çağı'nda aynı geleneğin devam edip etmediği hakkında, ikonografik, fonksiyon ve anlam açısından çeşitli öneriler sunulacaktır. Kaya üzerinde ve mühürlerde betimlenen çeşitli ikonografiler, Hitit krallığının politik-dini söyleminin yeni bir ideolojik bakış açısı kazandığını ortaya koymaktadır. Demir Çağı kaya kabartmaları Hitit kültürel mirasının yanı sıra Assur etkisi de göstermektedir. Aynı zamanda, Demir Çağı kentleri oldukça fazla sayıda stel, yazıtla süslenmiş heykel, ve kaya kabartması üretmiştir. Genel olarak, Hititler kendi politik propagandalarını yaymak ve kralın otoriterisini yüce tanrı/lara dayandırmak amacıyla dini elementler taşıyan kaya kabartmalarını yapmışlardır. Anahtar Kelimeler: Din, Geç Tunç ve Demir Çağı Anadolusu, Hitit Devleti, Kaya Kabartmaları, Yeni Hitit