Geçici koruma kapsamında bulunan suriyelilerin seçili büyükşehir belediyeleri üzerinden yerel yönetim politikalarına etkisi

Göç, tarih boyunca toplumları derinden etkileyen, siyasi, sosyal ve ekonomik birçok süreci şekillendiren dinamik bir olgudur. Türkiye, özellikle 2011 yılında Suriye'de başlayan iç savaşın ardından yaşanan yoğun göç dalgası ile bu olgunun etkilerini derinlemesine yaşamaktadır. Türkiye'nin coğrafi konumu ve Suriye'ye olan sınır komşuluğu, Suriyeli göçmenlerin önemli bir kısmının Türkiye'ye sığınmasına neden olmuş; bu durum, başta yerel yönetimler olmak üzere birçok kamu kurumunun politika üretme süreçlerinde köklü değişikliklere yol açmıştır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, geçici koruma statüsünde bulunan Suriyeli göçmenlerin Türkiye'deki belediyelerin göç politikaları üzerindeki etkilerini ortaya koymak, bu politikaların yeterlilik düzeylerini değerlendirmek ve karşılaşılan sorunlara yönelik geliştirilen çözüm önerilerini analiz etmektir. Araştırmada, Göç İdaresi Başkanlığının 2025 yılı verileri doğrultusunda geçici koruma kapsamındaki Suriyelilerin en yoğun yaşadığı on büyükşehir belediyesi (İstanbul, Gaziantep, Şanlıurfa, Adana, Hatay, Mersin, Bursa, Konya, İzmir ve Ankara) örneklem olarak seçilmiştir. Doküman analizi yöntemi kullanılarak bu belediyelerin 2015 sonrası faaliyet raporları, stratejik planları ve yerel göç projeleri incelenmiş; göçmenlere yönelik geliştirilen politika ve uygulamalar karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Çalışma, Suriyeli göçmenlerin barındıkları şehirlerde yarattığı etkilerin yalnızca demografik değil; sosyal uyum, kamu hizmetlerine erişim ve toplumsal bütünleşme açısından da yerel düzeyde çok yönlü sonuçlar doğurduğunu ortaya koymakta; bu çerçevede yerel yönetimlerin politika geliştirme kapasitesinin önemine dikkat çekmektedir. Yapılan analizler sonucunda, her bir büyükşehir belediyesinin göç politikalarının; bulundukları bölgenin demografik yapısı, ekonomik kapasitesi ve göçmen yoğunluğuna bağlı olarak farklılık gösterdiği, bununla birlikte göç olgusunu öncelikli bir mesele olarak ele alan belediyelerin daha aktif ve kapsamlı çalışmalar yürüttüğü tespit edilmiştir.