Geçmişten günümüze toplumsal cinsiyet algısının Ömer Seyfettin, Aziz Nesin ve Yalvaç Ural'ın çocuk edebiyatı eserleri üzerinden incelenmesi

Bu araştırmanın temel amacı; Cumhuriyetin kuruluş yılları yazarı Ömer SEYFETTİN, 1950 sonrası Türkiye yazarlarından Aziz NESİN ve 2000 yılları ve sonrasında yaşadığımız döneme yakın yazarlardan Yalvaç URAL'ın çocuk edebiyatına yönelik eserlerinin toplumsal cinsiyet bakımından incelenerek, geçmişten günümüze çocuk edebiyatı eserlerinde toplumsal cinsiyet algısının farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi açısından incelenmesidir. Araştırmanın alt amaçlarına uygun olarak ilgili 3 yazarın 8'er kitabı rastgele seçilerek incelenmiş ve alt amaçlardaki sorulara cevap aranmıştır. Araştırmanın birinci bölümünde problem durumuna bağlı olarak alt problemler, tezin önemi ve amacı, sınırlılıklar ve sayılar belirtilmiş, konuyla ilgili araştırmalara kısaca yer verilmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde çocuk edebiyatının ne olduğu türleri, toplumsal cinsiyetin ne olduğu, önemi ve ilgili araştırmalarla kavramsal çerçeve oluşturulmuştur. Araştırma nitel araştırma yöntemlerine uygun olarak tasarlanmıştır. Nitel araştırma kapsamında yapılan bu çalışmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada yapılan incelemelerden elde edilen veriler, araştırmanın ana amacı ve alt amaçları göz önünde bulundurularak analiz edilmiştir. İncelemeye alınan eserler tek tek taranmıştır. Yapılan taramadan elde edilen veriler bulgu olarak kayıt altına alınmıştır. Her kitap toplumsal cinsiyet algısına yönelik oluşturulan sorular üzerinden incelenmiş ve her soru ile ilgili sayı bazında tablolar oluşturulmuştur. Oluşturulan tablolardan yola çıkarak elde edilen veriler alıntılarla ifade edilmiş, toplumsal cinsiyet algısı ile ilgili sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlarda; incelenen kitaplarda her yazarın kendi eserleri üzerinden değerlendirilmesinin yanında yazarların yaşadığı ya da eser verdiği zaman diliminin eserleri üzerinde toplumsal cinsiyet algısı açısından etkide bulunmakta olduğunu görmekteyiz. Bununla birlikte Yalvaç URAL eserlerinde kullanılan dilin toplumsal cinsiyet algısından çok uzak bir görünüm gösterdiğini, yazarın toplumsal değerleri işlerken kadın ve erkek karakterlerin rollerinden çok az yararlandığını, Ömer SEYFETTİN hikâyelerinde bulunulan zamanında etkisiyle kadın karakterin neredeyse olmadığını veya pasif karakter olarak evde tasvir edildiğini, Aziz NESİN hikâyelerinde Cumhuriyetin ilk yıllarında kadın karakterin varlığının çok az olduğunu fakat Cumhuriyet dönemi ile birlikte yaşamın her alanında kadın karaktere yer verildiğini görmekteyiz. Temel amaç çocuklara değerleri vermek olup onlara toplumsal cinsiyet statüsü yüklememektir. Kadın da erkek gibi sorumluluk alabilmekte, aile geçimine katkı sağlayabilmekte, ayakları üzerinde durmak zorunda olabilmektedir. Üç yazarın yaşadığı zaman diliminin toplumsal cinsiyet algısının değişerek, kadın karakterin toplumun daha fazla parçasının olduğu bir duruma geldiği görülmektedir. Bununla birlikte çocuklara okutulacak kitapların toplumsal cinsiyet algısı açısından ne kadar önemli olduğu ortaya çıkarılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular tartışılmış ve sonuçlar doğrultusunda önerilerde bulunulmuştur. Anahtar kelimeler: Toplumsal cinsiyet algısı, Ömer SEYFETTİN, Aziz NESİN, Yalvaç URAL