Gel-git etkili haliçlerde hidrodinamik ve su kalitesi modellemesi: Ribble halici örneği

Günümüzde küresel iklim değişikliği ve artan kirletici baskısı nedeniyle su kütlelerinin ekolojik açıdan sürdürülebilirliği önemli bir konu haline gelmiştir. İnsan kaynaklı organik ve inorganik birçok farklı kirletici su kütlelerinde doğal hayata ağır hasarlar verebilmektedir. Bu nedenle kirletici maddelerin hidrodinamik etkilerle taşınımının matematiksel ve fiziksel olarak ifade edilmesi üzerine uzun yıllardır araştırmalar yapılmaktadır. Özellikle 1950'li yılların başında gelişmeye başlayan yazılım teknolojileriyle sayısal çözüm yöntemlerine dayanan Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği çevresel problemler üzerine uygulamaları giderek artmaktadır. Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği sağladığı esneklik sayesinde analitik ve ampirik çözümlerin yerini almaktadır. Tez çalışması kapsamında gelgit hareketinin baskın olduğu Ribble Halicinde bir patojen indikatörü olan fekal koliform bakterisinin yayılım hareketi bir Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiğini temel olan Delft3D-FLOW ve D-Water Quality programları kullanılarak analiz edilmiştir. Gelgit etkisiyle su seviyelerinin, hız büyüklüklerinin ve fekal koliform konsantrasyonun haliç içinde zamana ve konuma göre değişimi hesaplanmıştır. Ayrıca kalibrasyon işleminde farklı çözüm ağı tiplerinin, türbülans modellerinin ve sayısal çözüm yöntemlerinin performansı tartışılmıştır. Tez çalışmasının son kısmında ise sahada yapılan ölçümlerden ve uydu görüntülerinden elde edilmiş farklı batimetrilerin model sonuçları üzerinde etkileri ve işlevsellikleri değerlendirilmiştir. Yapılan bu çalışma kullanılan programların sağladığı özelliklerle farklı hidrodinamik mekanizmaların su kütlelerinde birçok kirleticinin yayılım hareketi üzerine modelleme yapılabileceğini göstermiştir.