Geleneksel çam kozalağı şurubunun fenolik bileşiklerinin karakterizasyonu ve biyolojik aktivitelerinin belirlenmesi

Geçmişten günümüze tüm bitkiler insanlığın hizmetinde olup çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Ülkemiz çok sayıda tıbbi ve aromatik bitkinin yetiştiği zengin bir floraya sahiptir. Özellikle biyoaktif potansiyelleriyle bu bitkiler bilimsel araştırmalara odak noktası olmuştur. Çam ağaçları dünya üzerinde neredeyse tüm ülkelerde yetişme alanı bulmuş en geniş kapsamlı ağaç türlerindendir. Çam ağaçlarının farklı kısımlardan hazırlanan özütler farmasötik madde kaynağı olarak bilimsel literatüre de geçmiştir. Bu çalışmada, halk arasında astım, bronşit hastalıklarında tercih edilen ayrıca bağışıklığı güçlendirme amaçlı mevsimsel geçişlerde yaşanan gribal enfeksiyonlarda öksürük krizlerini hafifletmek için kullanılan çam kozalağı şurubunun fenolik içeriği ve biyolojik aktiviteleri araştırılmıştır. Şuruplar sarıçam (p. sylvestris), karaçam (p. nigra), kızılçam (p. brutia) kozalaklarından elde edilmiştir. Şurupların TPC, TFC, DPPH•, ABTS•+, FRAP ve CUPRAC aktivitelerinin yanı sıra antimikrobiyal ve antidiyabetik aktiviteleri belirlenmiştir. Kromatografik LC-MS/MS analizi ile şuruplardaki fenolik bileşikler karakterize edilmiştir. Sonuç olarak, sarıçam kozalağı şurubunun en çok fenolik/flavonoid madde içeriğine ve en yüksek antioksidan aktiviteye sahip olduğu görülmüştür. Enzim inhibisyonu çalışmasında en yüksek antidiyabetik aktiviteyi ise karaçamdan elde edilen şurup göstermiştir. Antimikrobiyal analizde karaçam şurubu Escherichia coli, Staphylococcus aureus ile Bacillus cereus'e karşı antibakteriyal aktivite göstermiş olup diğerlerinden daha etkili bulunmuştur. Hali hazırda kullanılmakta olan besinler dışında yakacak ve süs bitkisi olarak kullanılan orman ürünlerinin farmasötik değere sahip olmasını ön plana çıkarması bakımından önemli bir çalışmadır.