Geleneksel ve güncel yöntemlerle hünnap meyvesinden fenolik bileşenlerinin ekstraksiyonu ve karakterizasyonu

Bu tez çalışmasında, fenolik madde içeriği yüksek olan hünnap meyvesinden, fenolik bileşiklerin cevap yüzey yöntemi kullanılarak geleneksel, ultrases ve mikrodalga destekli yöntemlerle ekstraksiyonunun optimizasyonu, ekstraksiyon yöntemlerinin karşılaştırılması ve elde edilen fenolik ekstraktların bazı biyoaktif özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmanın ilk aşamasında geleneksel ekstraksiyon (GE) koşullarının optimizasyonunda süre (120-1440dakika), sıcaklık (40-80℃) ve çözgen konsantrasyonu (%40-100); ultrases destekli ekstraksiyon (UDE) koşullarının optimizasyonunda süre (5-20dakika), sonikatör gücü (50-200Watt), görev döngüsü (10:6-10:10 sn:sn) ve çözgen konsantrasyonu (%40-100); mikrodalga destekli ekstraksiyon (MDE) koşullarının optimizasyonunda ise süre (30-180saniye), mikrodalga gücü (300-600Watt) ve çözgen konsantrasyonu (%40-70) bağımsız değişkenler olarak belirlenmiş, cevap olarak ise tüm ekstraksiyon yöntemleri için maksimum toplam fenolik madde içeriğini sağlayan ekstraksiyon koşulları esas alınmıştır. Optimum ekstraksiyon koşulları olarak GE için ekstraksiyon süresinin 1410 dakika, ekstraksiyon sıcaklığının 80℃ ve metanol konsantrasyonunun %40 olduğu; UDE için ekstraksiyon süresinin 20 dakika, görev döngüsünün 10:7 sn:sn, sonikatör gücünün 130 Watt ve metanol konsantrasyonunun %40 olduğu; MDE için ise mikrodalga gücünün 300 Watt, ekstraksiyon süresinin 127 saniye ve metanol konsantrasyonunun ise %43 olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında GE, UDE ve MDE ile optimum noktalarda üretilen ekstraktların ekstraksiyon verimi, pH, toplam titre edilebilir asitlik, toplam fenolik madde, toplam antosiyanin, toplam flavonoid madde, askorbik asit, antioksidan kapasite (TEAC ve FRAP) ve fenolik ve flavonoid bileşenlerinin kompozisyonları belirlenmiştir. Optimum ekstraksiyon koşullarında üretilen ekstraktların biyoaktif özellikleri incelendiğinde en yüksek toplam fenolik madde 3.3455±0.0843 mgGAE/g olarak MDE'de, en yüksek toplam flavonoid madde 1671.1111±25.4587 mgQE/kg olarak UDE'de, en yüksek askorbik asit 2.2489±0.0589 mg/100g olarak UDE'de, en yüksek troloks eşdeğeri antioksidan kapasite 3449.79±133.1608 mgTE/kg olarak MDE'de ve en yüksek demir (III) indirgeme antioksidan gücü 670±10.1835 mgTE/kg olarak GE'de saptanmıştır. LC-MSMS analiz sonuçlarına göre ekstraktlarda farklı miktarlarda kateşin, süksinik asit, siyanidin klorür, rosmarinik asit, salisilik asit, rutin, oksalik asit ve kuersetin dihidrat tespit edilmiştir.