Geleneksel montaj hattı üretim sisteminin Seru üretim sistemine dönüştürülmesi ve bir uygulama

Gelişmiş üretim ortamları, geniş bir ürün yelpazesi ve düşük pazara sunma süresi talep eden modern pazar zorluklarını ele almak için ideal bir çözüm olarak ortaya çıkmıştır. Benzer ürün ailelerine göre uyarlanmış bağımsız, modüler ve esnek çalışma alanlarından oluşan hücresel sistemler içinde Seru, hem üretim hem de montaj görevleri için giderek daha fazla benimsenmektedir. İlk olarak Japonya'da ortaya çıkan Seru üretim sistemi; Sony, Fujitsu ve Canon gibi teknoloji devleri tarafından benimsenerek, yalın ötesi kavramlarla tanımlanmıştır. Japonca'da "hücre" anlamına gelen Seru, özellikle montaj üretimi yapan şirketler için üç modu ile dünya çapında yayılmaktadır. Seru, Japonya'daki büyük şirketler tarafından benimsenmiş olmasına rağmen, uluslararası literatürde henüz tam anlamıyla yaygınlık kazanmamıştır. Seru'nun modları arasında Bölünmüş Seru, Dönen Seru ve Yatai bulunmaktadır. Seru'nun özü, birden fazla işi yapabilen çoklu beceri eğitimli işçiler tarafından, farklı türdeki birçok ürünün organize edilmesidir. Seru üretimi, geleneksel üretim hattının sökülüp yerine esnek, kolay kurulup sökülebilen, düşük maliyetli hatların yerleştirilmesiyle üretimin gerçekleştirildiği yenilikçi bir sistemdir. Bu sistemin uygulandığı üretim ortamlarında toplam tamamlanma süresinin minimizasyonu, işçi verimliliği, maliyet ve işçi atama gibi kritik faktörlerin optimize edilmesi mümkündür. Bu çalışmada, Seru üretim modelinin Türkiye'de bisiklet üreten bir firmanın üretim sistemine uyarlanması hedeflenmektedir. Araştırmanın temel amacı, geleneksel montaj üretim hattını söküp yerine esnek taşıyıcı bantlar kurarak, Seru üretim modelinin benimsenmesiyle üretimde harcanan toplam zamanı en aza indirmektir. Seru modlarından biri olan Dönen Seru, uygulamanın temelini oluşturmuştur. Üretici bisiklet firması, çocuk ve yetişkin bisikletler olmak üzere iki farklı geleneksel düz hat üzerinde iki farklı ürün tipinin montajını yapmaktadır. Dolayısıyla, ürün tiplerine ait süreçler yine aynı üretim hattında kalacak şekilde Hat-Seru çizelgelemesi yapılmıştır. Biri çocuk, diğeri ise yetişkin bisiklet montaj üretimi yapılacak şekilde 2 Serulu bir model tasarlanmıştır. Modellenen Seru üretim hattında toplam tamamlanma süresinin minimizasyonu hedeflenmiştir. Bunun yanı sıra işçilerin becerilerine göre Serulara ve işlere yeniden atanmasına da odaklanılmıştır. İşçi atama konusunda öncelikle işçilerin Serulara atamalarının yapılması için çoklu beceriye sahip olup olmadıkları tespit edilmiştir. İşçilerin yetkinlik düzeyleri belirlendikten sonra çalışmanın modeline buna dair bir uygunluk matrisi oluşturulmuştur. Geleneksel model ve sunulan Seru modeli, toplam tamamlanma süresi temelinde kıyaslanmıştır. Ayrıca, optimizasyon probleminde daha önceden belirli Serulara atanacak şekilde tasarlanan işçilerin işlemlerdeki yeteneklerine göre atanmalarına ve üretim sürecinin yeniden tasarlanmasına odaklanılmıştır. Optimizasyon modelini uyarlamak için karma tamsayılı bir matematiksel model kurulmuştur. Analizi gerçekleştirmek için Lingo 18.0 yazılımı kullanılmıştır. Geliştirilen Hat-Seru dönüşüm modeli ile gerçekleştirilen optimizasyon çalışması, üretim sisteminin performansında kayda değer iyileştirmeler sağlamıştır. Toplam tamamlanma süresinin minimizasyonu, operatörlerin optimal iş atamaları ve üretim sisteminin yeniden yapılandırılması başarıyla gerçekleştirilmiştir. Geleneksel üretim sistemi ile Seru temelli sistem arasında yapılan karşılaştırmalı analizde, toplam tamamlanma süresinde yaklaşık %42'lik bir iyileşme elde edilmiştir. Bu iyileşme, iş günü bazında değerlendirildiğinde geleneksel sistemdeki 11.5 günlük tamamlanma süresinin Seru sisteminde 6.5 güne düşürülmesiyle somut olarak gözlemlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, Seru üretim sisteminin verimliliği artırma potansiyelini açıkça ortaya koymakta ve bu çalışma, gelecekte yapılacak Seru temelli optimizasyon araştırmaları için değerli bir referans teşkil etmektedir.