Geleneksel yapı sistemlerinin sürdürülebilirlik açısından incelenmesi

Son yıllarda artan çevre sorunları ve ekolojik dengenin bozulması toplumları doğa ile uyumlu bir şekilde yaşamaya yönlendirmiş, üretim ve tüketim biçimlerini gözden geçirmeye yöneltmiştir. Özellikle çevreye zarar veren yapı sektöründeki uygulamalar yeniden değerlendirilmeye alınmıştır. Yeni inşa edilecek yapıların insana ve çevreye saygılı, doğal kaynaklara zarar vermeyen, iklim ile uyumlu, az enerji harcayan ve geri dönüşümlü malzeme kullanımının sağlandığı tasarımlar olması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Geleneksel yerleşim alanları; bulundukları coğrafyadaki iklim ve topografya vb. özellikleri ile uyumlu, toplumun inançlarını, geleneklerini ve yaşam kültürünü yansıtan, yöresel yapı malzemelerinin geçmiş bilgi birikimi ile birlikte kullanılmasıyla ortaya çıkan alanlardır.Sürdürülebilir mimarlık ile ilgili yapılan çalışmalarda geleneksel mimari ile sürdürülebilir mimarlık arasında benzerlikler bulunduğu ve sürdürülebilirlik kriterleri incelendiğinde ise temelinin geleneksel mimariye dayandığı belirtildiğinden, tez çalışmasında örnek alan üzerinden bu benzerliklerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmada örnek alan olarak geleneksel mimari dokusu iyi korunmuş bir yerleşim alanı olan Muğla İli'nin, Yatağan İlçesi'nin Bozüyük Köyü ele alınmış, 19 yy. sonu 20 yy. başlarında inşa edilen bu konutların Muğla Evleri ile benzer özellikler taşımakta olduğu görülmüştür. Bozüyük Köyü'nde bulunan farklı özelliklere sahip üç geleneksel konutun, arazi yerleşimi, yeşil doku, bina formu, bina kabuğu, mekan organizasyonu, malzeme seçimi ve konstrüksiyonu olarak belirlenen sürdürülebilirlik kriterlerine uygunluğu incelenmiştir. Seçilen geleneksel yapı örneklerinin sürdürülebilirlik kriterlerine uygunluğu karşılaştırmalı analiz yapılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca köyde yaşayan kişilerin kullanıcı memnuniyetinin belirlenmesine ilişkin anket çalışması yapılarak elde edilen verilerin değerlendirilmesi yapılmıştır. Sonuç olarak; Bozüyük Köyü'nde yer alan geleneksel konutların bulunduğu yerin iklim özelliklerini dikkate alarak doğa ile uyumlu olduğu ve sürdürülebilir mimari özellikleri taşıdığı görülmüştür.