Gelir vergisi mükelleflerinin çevre vergileri algısı: Afyonkarahisar örneği

Yaşlı gezegenimizin 20. yüzyıldan bugüne sekiz milyarı geçen hızlı nüfus artışı, insan kaynaklı ekolojik bozulmaları da peşi sıra getirmiştir. Endüstriyel üretim ve tüketimdeki aşırılıklar, yeryüzünün akciğerleri sayılan ormanların yok edilerek oksijen kaynaklarının kesilmesi ve karbondioksit emiliminin azaltılması, kontrolsüz ve bilinçsiz tüketim, atık yönetiminden kaynaklanan sorunlar, tarımsal kirlilik, doğal kaynakların azalması ve tükenmesi; toprağın, suyun ve atmosferin bozulmasının çevresel yansımalarıdır. Kamusal mal olarak kabul edilen çevrenin, korunması ile sürdürülebilir kullanımı ve yönetimi küresel ölçekte toplumların çıkarına olan bir sorumluluktur. Bu nedenle, çevrenin korunması ve sürdürülebilirliği genellikle devletler ve uluslararası kuruluşlar tarafından düzenlenen ve teşvik edilen politikalarla desteklenmelidir. Çevre sorunlarının sınır tanımazlığı, çevre kirliliğinin çözümünde uluslararası iş birliğini zorunlu hale getirmiştir. Türkiye'de 1983'ten itibaren Çevre Kanunu'nun kabulü ile sürdürülebilir çevre kalkınma ilkeleri doğrultusunda çevre politikaları üretilmeye çalışılmaktadır. Ekosistemlere karşı ortaya çıkan tehditler, fiziksel çevre konusunda bireylerin de giderek bilinçlenmelerini sağlamaktadır. Gelecek nesillere bırakacağımız ortak mirasımız olan çevrenin korunması noktasında küresel bir bilincin yerleşmesi tek dileğimizdir. Bu kapsamda çalışmanın amacı, gelir vergisi mükelleflerinin çevre vergisi algılarını Afyonkarahisar ili kapsamında çeşitli testlerle ortaya koyabilmektir. Üç bölüm olarak hazırlanan çalışmanın birinci bölümünde; vergi, vergi algısı ve çevre vergisine dair kavramsal çerçeve çizilmiş, ikinci bölümde bibliyometrik ağ haritaları ile analizler yapılmış, son bölümde Afyonkarahisar'daki gelir vergisi mükellefleri olarak belirlenen örneklem üzerinden nitel bir araştırma ile çevre vergilerine dair algıları ölçülerek elde edilen bulgular paylaşılmıştır. Bu bulgulardan bazıları; cinsiyetin vergi algısını etkileyen önemli bir faktör olduğu, bazı vergi türleri algısının yaş gruplarına göre değişiklik gösterdiği, mükellefiyet süresi fazla olanların çevresel ve kentsel planlama konularında daha fazla bilgi sahibi oldukları ve çevreye karşı duyarlılıklarının yüksek olması olarak sayılabilir.