Gemi kaynaklı atıkları alan bir atık kabul tesisinde karbon ayak izinin belirlenmesi

Şüphesiz son yılların en popüler gündem maddelerinden biri olan küresel ısınma ve iklim değişikliği yeryüzündeki yaşamı tehdit eden en büyük tehlikelerden biridir. İklim değişikliğine ve küresel ısınmaya neden olan sera gazı emisyonlarının minimize edilmesi ve bilimsel araştırmaların sonuçlarına göre önleyici tedbirlerin ivedilikle alınması gerekmektedir. Bu önlemlerden global olan en büyük başarı Kyoto Protokolü ile sağlanmıştır. Bu protokol ile emisyon salımlarından sorumlu ülkelerin karbon salımlarını minimize etmesi gerektiği, karbon salımlarını hesaplamak için ülkelere emisyon salım kotaları getirildiği belirtilmiştir. Bu kotaları aşmamak için seragazı emisyonlarına neden olan emisyonların karbon ayakizi hesabının yapılması ve seragazı envanterlerinin oluşturulması ve bu kotaların altında kalacak çalışmaların gerektiği vurgulanmıştır. Bundan dolayı da protokole taraf ülkeler, sektörlere karbon ayakizi hesaplamalarına gereken önemi vermesi gerektiği vurgulanmıştır. Karbon ayak izi, birim karbondioksit cinsinden ölçülen, üretilen sera gazı miktarı açısından insan faaliyetlerinin çevreye verdiği zararın ölçüsüdür. Toplam sera gazı emisyon miktarının birim karbondioksit eşdeğeri cinsinden ifade edilmesi ile karbon ayak izi belirlemesi yapılmaktadır. IPCC, GHG Protokol, UNFCCC, ISO 14064 Standardı bu konuda ülkelere, işletmelere, üreticilere ve tüketicilere vb. yol gösterici olmaktadır. Alınacak önlemler ve yapılacak değişiklikler enerji kullanımında öngörülecek verimlilik çalışmaları öncelikle sürdürülebilir karbon yönetimini gerektirecektir. Sürdürülebilir bir karbon yönetimi sorumlulukların ve idari yapılanmanın kurumsal iklim değişikliği yönetimi yaklaşımı ile belirlenmesini gerektirmektedir. Karbon yönetim stratejisini geliştirirken mevcut yönetim sistemini idari yapılanma, veri toplama, raporlama ve paydaşları bilgilendirme boyutlarını dikkate almak kaydı ile iyi analiz ederek karbon yönetimine ilişkin öğeleri sistemine entegre etmeli ve iç hesaplama ve izleme yöntemlerini saptayarak zaman ve maliyet kazancı sağlayacaktır. Bu çalışma ile ülkemizde, dünyada ve birçok avrupa ülkesinde karbon ayak izi konusundaki yaklaşımları, farklılık gösteren işletmelerdeki metodoloji seçimleri hesaplamaları ve sonuçları incelenmiştir. Seçilen bir atık kabul tesisinde gemilerden atık alınmasını, atığın bertarafına kadar olan süreci incelenmiş, proses çalışması yapılmış, elde edilen veriler doğrultusunda tesise ait sera gazı emisyon envanteri çıkarılmıştır. Sera gazı envanterine yönelik işletmeden kaynaklanan karbon salımlarını azaltmak için çeşitli senaryolar öngörülmüştür. Bu senaryolar sonucunda sera gazı emisyon değerleri IPCC verilerine göre hesaplanmış ve maliyet analizleri çıkarılmıştır.