Genç Kadınlarda Menstrüasyon Semptomlarının İştah, Sezgisel Yeme ve İrrasyonel Besin İnançları ile İlişkisinin Değerlendirilmesi

ÖZ: Bu çalışmanın amacı, genç kadınlarda menstrüasyon semptomlarının iştah, sezgisel yeme ve irrasyonel besin inançları ile ilişkisinin değerlendirilmesi amacıyla planlanmıştır. Yapılan literatür araştırmalarında ülkemizde, menstrüasyon ile ilişkili iştah, duygusal yeme, irrasyonel yeme ve beslenmeyi etkileyen faktörler arasında nasıl bir ilişki olduğuna dair yapılan araştırma sayısının sınırlı olduğu görülmektedir. Bu sebeple bu çalışma menstrüasyon siklusunun duygusal iştah, irrasyonel besin inançları ölçeği ve menstrüasyon semptom ölçeği arasında nasıl bir ilişki olduğunu değerlendirmek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Çalışma, Gazimağusa ilçesinde yer alan ve Doğu Akdeniz Üniversitesi’nde öğrenim gören ve 18-24 yaş arası 357 kadın öğrenciyi kapsamaktadır. Çalışmaya katılan kadın öğrencilere, araştırma doğrultusunda hazırlanan anket formunda, sosyo-demografik.özellikleri ve beslenme.alışkanlıkları, menstrüasyon semptom ölçeği. (MSÖ), duygusal.iştah.anketi (DİA), sezgisel.yeme.ölçeği, irrasyonel besin inançları ölçeği ve antropometrik ölçümler yer almıştır. Çalışmaya katılan kadın öğrencilerin ortalama BKİ değeri, ̅=21,45±3,13 kg/m2 dir. Kadınların BKİ sınıflarına göre menstrüasyon semptom ölçeğinde bulunan ağrı belirtileri alt boyutundan alınan puanlar arasındaki farkın, istatistiksel olarak anlamlı bulunduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Zayıf kadınların ise, sezgisel yeme ölçeğinin genelinden ve ölçekte bulunan açlık-doygunluk ipuçlarına güvenme.alt boyutundan almış olduğu puanlar, hafif şişman/obez bireylere göre, anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Hafif şişman/obez kadınların irrasyonel yeme alt boyutundan almış olduğu puanlar zayıf kadınlara göre, anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Kadınların menstrüasyon semptom ölçeğinden almış olduğu puanlar arttıkça, sezgisel yeme ölçeğinden almış olduğu puanlar azalmakta, duygusal iştah anketindeki duygusal yemek yeme-negatif duygu ve duygusal yemek yeme-negatif olay alt boyutundan ve irrasyonel besin inançları ölçeğinde yer alan irrasyonel yeme ve rasyonel yeme alt boyutlarından almış olduğu puanlar ise artış göstermektedir (p<0,05). Kadınların, sezgisel yeme ölçeğinden almış olduğu puanlar arttıkça, duygusal iştah anketi alt boyutları duygusal yemek yeme-pozitif duygu, duygusal yemek yeme pozitif-olay alt boyutundan almış olduğu puanlar ise artış göstermektedir (p<0,05). Kadınların, irrasyonel yeme alt boyutundan almış olduğu puanların artması ile, duygusal yemek yeme negatif duygu ve duygusal yemek yeme negatif olay alt boyutundan aldığı puanlar da artış göstermektdir (p<0,05). Kadınların, rasyonel yeme alt boyutu puanları arttıkça, duygusal yemek yeme pozitif duygu puanları da artış göstermektedir (p<0,05). Kadınlarda, menstrüasyon semptomları ve bu çalışmada kullanılan ölçekler ilişkili bulunmuştur. Yaşanan semptomları en aza indirgemek için, menstrüasyon dönemindeki psikolojik faktörler de göz önüne alınarak bir plan oluşturulmalıdır. Anahtar Kelimeler: menstrüasyon, duygusal beslenme, irrasyonel besin inançları.