Genç mülteci kadınların üreme sağlığına yönelik farkındalıklarının feminist sosyal hizmet açısından değerlendirilmesi

"Genç Mülteci Kadınların Üreme Sağlığına Yönelik Farkındalıklarının Feminist Sosyal Hizmet Açısından Değerlendirilmesi" isimli bu tez çalışması ile İzmir İli özelinde, Suriye savaşından etkilenerek Türkiye'ye sığınan 18-30 yaş aralığındaki evli genç mülteci kadınların toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri çerçevesinde, üreme sağlığına yönelik farkındalıklarının feminist sosyal hizmet bakış açısı ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Kadınların "üreme"deki rolleri ile toplumsal konum arasındaki ilişki, feminist düşünce tarihinin ilgilendiği en temel sorunlardan biridir. Göç süreçlerinde mülteci kadınlar kadın sağlığına yönelik birçok sorunla karşılaşmaktadır. Özellikle genç mülteci kadınların üreme sağlığı ile ilgili durumlar göz ardı edilmektedir. Genç mülteci kadınların, üreme sağlığına yönelik "deneyimlerine ve yaşamsal pratiklerine" odaklanan bu araştırma; "nitel" araştırma yaklaşımlarında kullanılan "fenomenoloji" deseninde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu oluşturan 26 Suriyeli genç kadın mülteciye "ölçüt" örneklem yoluyla ulaşılmıştır. Araştırma verileri, "yarı-yapılandırılmış görüşme formu" kullanılarak, derinlemesine görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Veriler "MAXQDA Analytics Pro 2020" nitel veri analiz programından yararlanılarak tematik olarak analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular sosyo-demografik özellikler ve erkek egemen toplumlarda kadınlara atfedilen toplumsal cinsiyet pratikleri sonucu meydana gelen toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri üzerinden iki ana temada, "Genç Mülteci Kadınların Üreme Sağlığı Bilgisi" ve "Genç Mülteci Kadınların Kendi Kaderini Tayin Hakkı" çerçevesinde ele alınmış olup; hem cinsel/üreme sağlıklarına yönelik hem de aile içindeki roller ve karar alma/verme süreçlerindeki söz hakları açısından kadınların deneyimleri üzerinden analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, genç mülteci kadınların ataerkil toplumdaki görünmezliği ile mücadele etmek adına öncelikle kadınların hak ihlallerine karşı farkındalıklarını artırarak güçlendirmelerinin sağlanması gerektiğini; kadınların yaşamlarında onları güçlendirecek kurumlara ihtiyaç olduğunu; hak temelli feminist sosyal hizmet uygulamalarıyla kadınların bu kurumlardan yararlanmalarının bireysel güçlenmelerini sağlamanın yanı sıra toplumu da güçlendireceği sonucu ortaya çıkmıştır. Anahtar kelimeler: genç mülteci, kadın, üreme sağlığı, cinsel sağlık, feminist sosyal hizmet