Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı gençlik merkezi gönüllülerinin gönüllülük faaliyetlerine katılım motivasyonlarının incelenmesi

Gençlik çalışmaları ve gönüllülük faaliyetleri her geçen gün toplumumuzda yaygınlaşmaktadır. Ülkemizde kamu kurum ve kuruluşları, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, üniversite ve gençlik toplulukları gibi birçok kesim tarafından gönüllülük faaliyetleri düzenlenmektedir. Yapılan bu gönüllülük faaliyetleri dünyada ve ülkemizde giderek artan doğal afetler ve salgın hastalıklarla mücadelede büyük önem taşımaktadır. Araştırmamızda Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı Gençlik Merkezi gönüllülerinin gönüllülük faaliyetlerine katılımını etkileyen faktörlerin çeşitli demografik verilere göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı Gençlik Merkezlerinde gönüllülük faaliyetlerine katılan gönüllü gençler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem grubunu ise 2020-2021 yılında Covid-19 pandemi döneminde, Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı Gençlik Merkezlerinde gönüllülük faaliyetlerine katılan (Elazığ ve Malatya illerindeki) gönüllü gençlerden oluşmakta olup, araştırmaya 151 erkek ve 196 kadın olmak üzere toplam 347 gönüllü gençten oluşmaktadır. Araştırmada McEwin ve Jacobsen-D'Arcy (2002) tarafından geliştirilen, Çevik (2012) tarafından Türkçeye uyarlanan 44 maddeden oluşan "Gönüllü Motivasyon Envanteri" (GME) ve araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma verilerinin değerlendirilmesinde ilk olarak ölçeğin alt boyutlarından elde edilen verilerin normallik varsayımını gerçekleştirip gerçekleştirmediğini görmek için normallik testi yapılmıştır. Ardından araştırma grubunun, değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymak amacıyla bağımlı gruplar için "Independent Sample t- Testi" ve gruplar arası çoklu farklılıklarda "Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA)" kullanılmış ayrıca farklılığın nereden kaynaklandığını ortaya koymak için Post-Hoc testlerinden "LSD" ve "TUKEY" testlerinden yararlanılmıştır. Ayrıca araştırmada kullanılan ölçeğin alt boyutları arasındaki ilişkiyi incelemek adına "Korelasyon Testi" yapılmıştır. Araştırmamızdan elde ettiğimiz bulgulara göre katılımcıların cinsiyet, yaş, çalışma durumu ve gönüllülük yılı değişkenine göre sadece bir alt boyutta anlamlı fark bulunmuştur. Fakülte/bölüm, gönüllülüğe yönlendiren değişken, haftalık gönüllü çalışma süreleri ve yaşadığı şehir değişkenlerinde ise birden fazla alt boyutta farklılık bulunmuştur. Medeni durum, öğrenim durumu ve gelir durumu değişkenlerinde ise herhangi bir anlamlı farklılığa rastlanmamıştır. Araştırmada, Gönüllü Motivasyon Envanteri'nin alt boyutları ilişkisini gösteren pearson korelasyon analizi sonuçlarını incelediğimizde ise; "Gönüllü Motivasyon Envanteri"nin tüm alt boyutları arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Genel anlamda değerlendirildiğinde ise, "GME"nin alt boyutları birbiri arasında pozitif yönde yüksek derecede anlamlı ilişkilere sahip olduğu söylenebilir. Katılımcılarda medeni durum, öğrenim durumu ve gelir durumunun gönüllülük motivasyonunu etkilemediği, cinsiyetin gönüllülük faaliyetlerini anlamlı oranda etkilemediği, gençlik merkezini doğrudan takip edenlerin gönüllülük faaliyetlerine daha yüksek katılım sağladıkları ve gönüllü ebeveynlerinin gönüllülük faaliyetlerine katılımı yüksek oranda destekledikleri (% 97,4) sonucuna ulaşılmıştır Anahtar Sözcükler: Gençlik Merkezi, Gönüllü, Gönüllülük, Motivasyon