Genel cerrahi hastalarında cerrahi antimikrobiyal profilaksinin uygunluğunun değerlendirilmesi

Morbidite, mortalite ve sağlık hizmeti maliyetleri açısından önemli bir yüke neden olan cerrahi alan enfeksiyonları (CAE) postoperatif dönemde meydana gelen insizyon yeri, organ veya boşluk enfeksiyonlarıdır. CAE'lerden korunmak için cerrahi antimikrobiyal profilaksisine (CAP) uyum önemlidir. Bu çalışmada, cerrahi prosedür uygulanan genel cerrahi hastalarında CAP kullanımının hastane protokolüne ve Amerikan Sağlık Sistemi Eczacıları Derneği (ASHP) rehberine uygunluğunun ve hastalarda CAE gelişme durumunun prospektif olarak değerlendirilmesine ilişkin durum tespiti (eğitim öncesi dönem, EÖD) ile klinik eczacının da yer aldığı ekip tarafından hekimlerin bilgilendirilmesi sonrası süreçte (eğitim sonrası dönem, ESD) rehbere uyumun karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Çalışmamız 24 Ocak 2022 – 9 Mayıs 2023 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri Genel Cerrahi Anabilim Dalı servislerinde EÖD (n=404) ve ESD (n=406) olmak üzere toplam 2 aşamada gerçekleştirilmiştir. Toplam 810 hastanın 703'üne (%86,8) uygulanan sefazolin CAP için en çok tercih edilen ajandır. ASHP rehberine göre sefazolin dozu uygun olarak verilen hasta sayısı EÖD'de 129 (%41) iken ESD'de 276'ya (%92,6) (p <0,001), uygun verilme zamanı ise 133'ten (%42,2) 187'ye (%62,8) artmıştır (p <0,001). Postoperatif süreçte serviste yatarken antibiyotik verilen hasta sayısı ESD'de azalmıştır [85 (%21) ve 58 (%14,3); p=0,012]. EÖD'de hastaların 68'ine (%16,8) taburculuk esnasında antibiyotik reçete edilirken ESD'de bu oran 42'ye (%10,3) azalmıştır (p=0,008). EÖD'de CAE gelişme oranı 40 (%9,9) iken; ESD'de 54 (%13,3)'tür (p=0,131). Klinik eczacıların genel cerrahi servislerinde hasta takibinde multidisipliner ekip içerisinde yer alması ve iş yükünün çok fazla olduğu cerrahlara yönelik eğitimler düzenlenmesi CAP uygunluk oranlarının iyileştirilmesi açısından önem taşımaktadır.