Generalize eklem hipermobilitesi olan çocuklarda alt ekstremite rotasyonel profilinin postüral kontrol, kas kuvveti, fonksiyonel kapasite ve alt ekstremite fonksiyonu üzerine etkisi

Generalize eklem hipermobilitesi (GEH), sinovyal eklemlerde hareket açıklıklarının fizyolojik sınırlarını aşmasıdır. Bu tezin amacı; GEH olan çocuklarda alt ekstremite rotasyonel profilinin postüral kontrol, kas kuvveti, fonksiyonel kapasite ve alt ekstremite fonksiyonu üzerine etkisini araştırmaktır. Çalışmaya gönüllü katılmayı kabul eden 7-16 yaş arası çocuklardan GEH ile birlikte alt ekstremite rotasyonel profil bozukluğu olan (GEHrot+) 16 kişi, GEH olan ancak alt ektremite profil bozukluğu olmayan (GEHrot-) 16 kişi, ve GEH ve/veya alt ekstremite rotasyonel profil bozukluğu olmayan (Kontrol grubu) 16 kişi dahil edildi. Çalışmaya başvuran tüm çocuklarda ilk aşamada Beighton skoruna göre GEH değerlendirmesi yapıldı. Daha sonra sosyodemografik bilgileri kaydedilen çocukların aynı gün içinde klinik değerlendirmeleri yapıldı. Değerlendirmeler bilateral olarak gerçekleştirildi. Klinik değerlendirmelerde; alt ekstremite rotasyonel profil ölçümü için; kalçanın internal rotasyon (İR) ve eksternal rotasyon (ER) açı ölçümü, Craig test, ayak uyluk açısı (AUA) ölçümü, ayak progresyon açısı (APA), topuk orta hat çizgisi (TOHÇ) testi yapıldı. Q açısı, naviküler düşme testi (NDT), ayak bileği dorsifleksiyon eklem hareket açıklığı ve bacak boyu uzunluk ölçümleri kaydedildi. Alt ekstremite kısalık/esneklik değerlendirmeleri; Silfverskiold testi, Popliteal açı ölçümü, Otur-uzan testi, Ober testi, Thomas testi ve Duncan-Ely testi ile yapıldı. Klinik değerlendirmeler tamamlandıktan sonra postüral kontrol değerlendirmesi Biodex Denge Sistemi (BDS) ile, kas kuvvetinin ölçülmesi MicroFET2 dijital el dinamometresi ile, fonksiyonel kapasitenin değerlendirmesi 6 dakika yürüme testi (6DYT) ve alt ekstremite fonksiyonelliğinin değerlendirmesi Alt Ekstremite Fonksiyonel Ölçeği (AEFÖ) ile değerlendirildi. Gruplar yaş, cinsiyet, boy, kilo ve vücut kitle indeksi açısından benzerdi. Beighton skoru kontrol grubunda, her iki GEH grubundan anlamlı şekilde daha düşük bulundu (p<0,001); GEHrot+ ve GEHrot− grupları arasında fark yoktu. Kalça İR ve ER açıları ile Craig testi ölçümlerinde, özellikle GEHrot+ grubu kontrol ve GEHrot− gruplarından farklıydı (p<0,001). AUA açısından gruplar arasında anlamlı fark gözlenmedi (p>0,05). APA açısından, hem sağ hem sol tarafta kontrol grubu ile GEHrot+ grubu ve GEHrot+ ile GEHrot− grubu arasında anlamlı farklılık gözlendi (p<0,001); GEHrot− ile kontrol grubu arasında fark yoktu (p>0,05). Gruplar arasında sağ ve sol taraf için TOHÇ açısından anlamlı fark gözlenmedi (p>0,05). Ayakta ölçülen Q açısı GEHrot+ grubunda diğer gruplardan anlamlı şekilde yüksekti (p<0,001). Ayrıca, NDT değerlerinde GEHrot+ grubu kontrol ve GEHrot− gruplarından anlamlı farklılık gösterdi (p<0,01); GEHrot− ve kontrol grubu arasında fark yoktu. Ayak bileği dorsifleksiyon açıları açısından, GEHrot+ ve GEHrot− gruplarının ölçümleri kontrol grubuna kıyasla anlamlı şekilde daha yüksekti (p<0,05–0,01). Alt ekstremite kas kısalık/esneklik değerlendirmelerinde Silfverskiold, Otur-uzan testi, Ober testi, Thomas ve Duncan-Ely testleri gruplar arasında anlamlı fark göstermemekle birlikte (p>0,05), sadece Popliteal açı ölçümlerinde kontrol grubunun değerleri GEHrot+ ve GEHrot− gruplarına kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p<0,01). Biodex Denge Sistemi testlerinde, postural stabilite testinin genel, anterior/posterior ve medial/lateral stabilite indeks ile stabilite limitleri testinin bazı parametrelerinde kontrol grubu ile GEHrot+ grup arasında anlamlı farklar bulundu (p<0,05). GEHrot− ile kontrol grubu arasında anlamlı fark gözlenmedi. Kas kuvveti ölçümlerinde, sağ ve sol gluteus maximus ile gluteus medius kaslarında GEHrot+ grubu hem kontrol grubundan hem de GEHrot− grubundan anlamlı derecede düşük kas kuvveti gösterdi (p<0,05). Diğer kas gruplarında anlamlı fark tespit edilmedi. 6DYT testi ile AEFÖ skorları açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Bu çalışmada, GEH olan çocuklarda alt ekstremite rotasyonel profil bozukluklarının postüral kontrol ve gluteal kas kuvvetinde olumsuz etkiler yarattığı görülmüştür. Rotasyonel profil bozukluğu olmayan GEH grubunun postüral kontrol ve kas kuvveti açısından sağlıklı çocuklara benzer performans göstermesi, olumsuz etkilerin esas olarak rotasyonel bozukluklardan kaynaklandığını göstermektedir. Fonksiyonel kapasite ve alt ekstremite fonksiyonelliğinde ise gruplar arasında fark bulunmamıştır, bu da asemptomatik çocuklarda günlük yaşam aktivitelerinin henüz etkilenmediğini düşündürmektedir. Gelecekte, daha geniş yaş gruplarını ve yüksek Beighton skorlarına sahip çocukları kapsayan, ileri yöntemler kullanılarak ve uzun dönem takiplerle yapılacak çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Fonksiyonel kapasite, Fonksiyonellik, Hipermobilite, Kas kuvveti, Postüral denge, Rotasyonel profil