Geniş ambar ağzı açıklıklı konteyner gemilerindeki çarpılmanın incelenmesi

Dünya ekonomisindeki hacim artışı sebebiyle, deniz taşımacılığında hedeflenenleri karşılamak amaçlı, deniz ticaretinin en önemli ayağı olan konteyner gemilerinin boyutları büyümüş ve kapasiteleri artırılmıştır. Daha fazla konteyner taşıyabilmek için gemiler, daha geniş ambar açıklıkları ile inşa edilir duruma gelmiştir. Geniş ambar açıklıklı gemilerde meydana gelen yapısal problemleri çözmek amaçlı birçok çalışma yapılmıştır. Geminin seyri esnasında maruz kaldığı burulma yüklemesi bu problemlerin başında gelir. Sunulan bu çalışmada geniş ambar açıklıklı konteyner gemilerinde burulma yüklemesinden meydana gelen çarpılma gerilmelerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Geniş ambar açıklıkları gemide süreksizlik noktası yarattığından burulma rijitliğini azaltıcı rol üstlenir. İnce cidarlı yapılar olan konteyner gemilerinde ise burulma rijitliği konusu oldukça önemli olup, son yıllarda yapılan çalışmalarda başat bir rol üstlenmiştir. İlk bölümde konteyner gemileri hakkında genel bilgi verilmiştir. Bunu takip eden ikinci bölümde yapısal problemleri beraberinde getiren geniş ambar açıklıklarına değinilmiştir. Bu süreksizlik yapısının dizayn aşamasında nasıl dikkate alınması gerektiği belirtilmiştir. Üçüncü bölümde burulma konusu anlatılmıştır. Açık güverteli gemilerde burulmanın önemine değinilmiştir. Takip eden bölümlerde ise gemi kiriş kabulü ile burulma momentinin nasıl hesaplanacağı anlatılmış olup, bu hesabı gemi kirişinin burulmaya olan tepkisinin analizi izlemiştir. Bu bölümde son olarak gemi gövdesinin burulma momenti karşısında uğradığı deformasyonlara yer verilmiştir. Bölüm dörtte, burulma kaynaklı çarpılma konusu öncelikle teorik olarak ele alınmıştır. İlk olarak, konteyner gemilerinin güverte yapısında meydana gelen deformasyon ve gerilmeler incelenmiştir. Daha sonra çarpılma temel olarak iki kesit grubunda anlatılmıştır. Açık ve kapalı kesitlerde çarpılmanın nasıl oluşacağı, serbest ve kısıtlanmış çarpılma denklemlerine yer verilmiştir. Takip eden bölümlerde ise çoklu ve karışık kesitlere değinilmiştir. Beşinci bölümde teorik olarak bu çalışmada sunulan ifadeler, örnek bir konteyner gemisi kesiti üzerinden çözülmüştür. Konteyner gemi kesiti öncelikle çift yalnızca çift dip olarak ele alınmıştır. Kesitin özellikleri ve müteakiben çarpılma fonksiyonları hesaplanmıştır. İkinci kesitte ise birinci kesitin ara güverteli haline yer verilmiştir. Aynı şekilde ikinci kesit için de çarpılma katsayısı belirlenmiştir. Üçüncü ve son kesitte ise, ana ve ara güvertesi olan bir yapı göz önüne alınmıştır. Çapılma katsayısının hesabının ardından; güvertelerin kesitin rijitliğini artırdığı gözlemlenmiştir. Sonuç bölümünde ise kesitlerin çarpılma katsayıları karşılaştırılmıştır. Gemi kesitinin kapalı kesite yaklaştıkça, çarpılma rijitliğinin arttığı ve buna bağlı olarak da çarpılma katsayının azaldığı görülmüştür.