George İvanovich Gurdjieff'in insan anlayışı

Bu çalışmanın amacı, 1866 yılında Kars'ta dünyaya gelen George Ivanovich Gurdjieff'in insan anlayışını ele almaktır. Çalışmanın birinci bölümünde, İlk Çağ'dan Gurdjieff'e kadar insan sorunu ele alınmış, İlk Çağ, Orta Çağ ve Yakın Çağ'ı karakterize eden bazı filozofların insan görüşlerine yer verilmiş, felsefi antropoloji kavramının tarihsel gelişimi açıklanmaya çalışılmıştır. Gurdjieff'in insan hakkındaki düşünceleriyle paralel düşüncelere sahip olan filozofların insan görüşleri Gurdjieff'in insan görüşüyle karşılaştırmalı olarak incelenmiş, insan kavramının tarihsel ve felsefi düşünce sistemindeki arka planı araştırılmıştır. Sokrates, Platon, Aristoteles, Augustinus, Aquinalı Thomas, Descartes, Rousseau, Kant, Hegel, Marx, Kierkegaard, Nietzsche, Heidegger, Sartre, Camus, Gasset, Scheler, Althusser ve Horkheimer'ın insan hakkındaki düşüncelerine değinildikten sonra Gurdjieff'in insan anlayışına geçilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, insan ve varlık anlayışı bağlantılı olan Gurdjieff'in varlık kategorilerine yer verilerek insan kategorileri açıklanmaya çalışılmıştır. Bu bölümde, insanın makine olma durumundan kurtulup objektif şuura sahip olma durumuna geçişi aşamalar halinde anlatılmıştır. Evrenin kanunları ile varlığın kanunları, varlığın kanunları ile de insanın kanunlarının aynı olduğunu iddia eden Gurdjieff'e göre, insan uykuda olan bir makinedir, insanın uykusundan uyanması için ona yol gösterecek kılavuz ise Dördüncü Yol'dur.