Use of GİS for geotechnical data processing and mapping in Antakya, Türkiye

Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), coğrafi verilerin analizi, sorgulanması, görselleştirmesi, istatistiksel analizi ve mekânsal analizini içeren bir veri toplama aracıdır. İnşaat alanları ve kentsel planlama bağlamında CBS, dijital harita çalışmaları için kullanılır, bu da verilerin daha etkili bir şekilde incelenmesine, yorumlanmasına, sonuçlandırılmasına ve planlanmasına olanak tanımaktadır. Bu çalışmanın amacı, özellikle deprem etkileri ve zayıf zemin özellikleri ile ilişkili olan geoteknik sorunlara yönelik riskleri azaltmaktı. Çalışma kapsamında, Antakya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü arşivlerinde yer alan geoteknik zemin etüt raporları ile saha ve laboratuvar deney sonuçları kullanıldı. Antakya merkez sınırları içindeki yaklaşık 110 km²'lik bir alanda, 221 sondaj kuyusundan elde edilen jeolojik, jeofizik ve geoteknik veriler, CBS Ters Mesafe Ağırlıklı (TMA) yöntemi kullanılarak analiz edildi. Zeminlerin mühendislik özellikleri çalışma alanı içinde çeşitli derinliklere (1.5, 3.0, 6.0, 7.5 ve 9.0) göre incelendi. Çalışma kapsamında standart penetrasyon testi, taşıma kapasitesi, yeraltı su seviyesi, zemin indeks özellikler (LL, PL ve PI), kayma dalgası hızı ve NEHRP, EUROCODE-8 ve TDBY2018 deprem yönetmeliklerine göre zemin sınıflandırması analizleri yapıldı. Standart penetrasyon testine göre, 2 ila 50 arasında değişen vuruş sayılarını gözlemlenmiştir. Toplam 1680 numune analizi sonucunda, kil ağırlıklı numunelerinin çalışma alanının %91'ini oluşturduğunu ve bunların beş farklı gruba (CH, CL, MH, SC ve SM) ayrıldığını göstermiştir. 30 metre derinlikte yapılan kayma dalgası hızı analizi, zemin sınıflarını EUROCODE-8 sınıflandırmasına göre B ve C zemin sınıfı iken, NEHRP ve TDBY2018'e göre C ve D olarak kategorize edilmiştir. Taşıma kapasitesi, ilk 1.5 metre derinlik için 0.2 ila 6.6 kg/cm² arasında değişirken, derinlik arttıkça 0.4 ila 11 kg/cm² arasında değişmiştir. Çalışma alanı aynı zamanda Amik Gölü çevresindeki taşkın bölgeleri ve Asi nehri taşkın bölgelerini içermekte olup, yeraltı su seviyeleri 1 ila 10 metre arasında değişmektedir. Antakya bölgesindeki baskın jeolojik oluşum, kil, silt ve kum içeren Kuvaterner alüvyon dolgusudur. Bu alüvyon malzemeleri depremlerde zemin büyütmesi eğilimindedir ve bölgelerin gelecekteki çalışmalar için çalışılması ve haritalandırılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Antakya, CBS, geoteknik, jeofizik, haritalandırma.