Gerçeğe uygun değer muhasebesinin kazanç kalitesine etkisi

Bu çalışmada, mevduat bankaları tarafından gerçeğe uygun değer muhasebesi kullanımının kazanç kalitesi üzerindeki etkisi incelenmiştir. 2013 ve 2019 arasındaki 7 yıllık dönemde 32 mevduat bankasından oluşan 224 banka yılı gözlemine dayalı araştırmada, bağımsız denetim raporlarında yer alan gerçeğe uygun değer ve hiyerarşisine yönelik açıklamalar analiz edilmiştir. Çalışmanın amacı, farklı hiyerarşi düzeylerinde gerçeğe uygun değer kullanımı ile kazanç kalitesinin temel göstergelerinden kazanç kalıcılığı ve kazanç oynaklığı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmanın temel varsayımı, mevduat bankalarının Seviye 1 girdileri ile değerledikleri finansal varlıklarının kazanç kalıcılığını arttırdığı ve kazanç oynaklığını düşürdüğü yönündedir. Seviye 2 ve Seviye 3 girdilerinin ise daha öznel olması, ölçüm hatalarına ve kazanç yönetimi davranışlarına izin vermesi nedeniyle kazanç kalitesini düşürdüğü varsayılmıştır. Ayrıca gerçeğe uygun değer muhasebesi kullanımı dışında kazanç kalitesine etki edebileceği düşünülen banka büyüklüğü, mevduat oranı, özkaynak oranı, kredi oranı, borç özermaye oranı ve özkaynak kârlılığı kontrol değişkenleri olarak analize dâhil edilmiştir. Elde edilen bulgular, Seviye 1 girdileri ile değerlenen finansal varlıkların kazanç kalitesini arttırdığını, Seviye 2 girdileri ile değerlenen finansal varlıkların ise kazanç kalitesini düşürdüğünü göstermektedir. Seviye 3 girdileri ile değerlenen finansal varlıklar ile kazanç kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.