Geri alım vaadi ile satım (repo) sözleşmesi

En geniş anlamı ile repo, menkul kıymetin ileride belirli bir tarihte,belirli bir fiyattan geri alma taahhüdü ile satılması olarak tanımlanmaktadır.Repo işlemlerinin, banka ve aracı kurumların kendi aralarında ve diğergerçek ve tüzel kişiler ile gerçekleştirdikleri repo işlemleri ile açık piyasaişlemleri çerçevesinde TCMB ile banka ve aracı kurumlar arasındagerçekleştirilen repo işlemleri olmak üzere iki ayrı boyutu bulunmaktadır.Banka ve aracı kurumların kendi aralarında ve diğer gerçek ve tüzelkişiler ile gerçekleştirdikleri repo işlemlerinde, elindeki nakit fazlasını kısasürede değerlendirmek isteyen yatırımcılar ile kısa vadeli nakit ihtiyacınımenkul kıymetlerini geri almak üzere satmak suretiyle gidermek isteyenyetkili kuruluşlar karşı karşıya gelmektedir.Diğer taraftan, TBMB repo işlemlerini açık piyasa işlemleriçerçevesinde bir para politikası aracı olarak kullanmaktadır. Piyasada geçicilikidite sıkıntısı olduğu durumlarda TCMB menkul kıymet almak, yani repoyapmak suretiyle piyasaya para aktarır, geçici likidite fazlası olan durumlardada menkul kıymet satarak piyasadan para çeker ve bu şekilde piyasadakilikidite düzeyini dengeler.Repo işlemlerinde öncelikle taraflar arasında gerçekleştirilen işlemlereuygulanacak genel esasları belirleyen bir çerçeve sözleşme imzalanmakta,bu esaslar çerçevesinde her münferit repo işlemi ayrı bir anlaşma yapılmaksuretiyle gerçekleştirilmektedir.Öte yandan, repo sözleşmesinin hukuki niteliği konusunda iki farklıgörüş bulunmaktadır. Birinci görüş taraftarlarına göre, repo sözleşmesi bir tür?menkul satımı?ndan ibarettir. Repo sözleşmesinin ?teminatlı ödünçsözleşmesi? niteliğinde olduğunu savunan ikinci görüş taraftarlarına göre ise,repo sözleşmesi ile bir miktar para faiz karşılığında ödünç olarak verilmekteve bu işlemde menkul kıymet, ödünç olarak verilen paranın geri dönmemesiihtimaline karşı teminat işlevi görmektedir.