Geri dönüştürülmüş asfalt karışımlarında atık yağ kullanımının sürdürülebilirlik ve yapısal performans kriterleri açısından incelenmesi

Günümüzde dünya nüfusunun hızla artması, atık yönetimini küresel ölçekte önemli bir sorun haline getirmiştir. Bu bağlamda, geri dönüşüm ve sürdürülebilirlik kavramları çevresel, ekonomik ve sosyal boyutlarıyla ön plana çıkmakta ve bütüncül yaklaşımlar gerektirmektedir. Sınırlı doğal kaynakların etkin kullanımı, gelecek nesillere yaşanabilir bir çevre bırakma sorumluluğu ile birleştiğinde, atıkların yeniden değerlendirilmesi hayati bir önem kazanmaktadır. Bu çalışmada, çevreye zararlı etkileri bulunan atık motor yağları (AMY) ile atık bitkisel yağların (ABY), asfalt sektöründe katkı malzemesi olarak kullanılabilirliği incelenmiştir. Araştırmada, geri kazanılmış asfalt kaplama (RAP) oranları %0, %10, %30 ve %50 olarak belirlenmiş ve her karışım için hacim özgül ağırlık, su absorpsiyonu, stabilite, akma ve Marshall oranı gibi temel mühendislik parametreleri analiz edilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda, %30 RAP oranı optimum değer olarak belirlenmiş; bu oranla hazırlanan karışımlarda %5 ve %10 oranlarında AMY ile ABY ayrı ayrı kullanılarak performansları karşılaştırılmıştır. Deney sonuçları, atık yağ katkılarının bitümlü sıcak karışımlarının mühendislik özelliklerini iyileştirdiğini göstermektedir. En iyi performans, AMY için %10, ABY için ise %5 oranlarında elde edilmiştir. Bu çalışma hem çevresel kirliliğin azaltılması hem de asfalt performansının iyileştirilmesi açısından atık yağların değerlendirilmesine yönelik yenilikçi bir yaklaşım sunmakta; aynı zamanda inşaat sektöründe sürdürülebilir malzeme kullanımını teşvik etmektedir. Anahtar Kelimeler: Bitüm Yaşlanması, Atık Motor Yağı, Atık Bitkisel Yağı, Geri Kazanılmış Asfalt Kaplama, Geri Dönüşüm