Gestasyonel diyabet hastalarında tiroid fonksiyon testlerinin değerlendirilmesi ve komplikasyonlarla ilişkisi

ÖZET Gestasyonel Diyabet Hastalarında Tiroid Fonksiyon Testlerinin Değerlendirilmesi ve Komplikasyonlarla İlişkisi Amaç: Bu çalışma Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine 2024 -2025 yılları arasında başvurmuş gestasyonel diyabetes mellitus (GDM) tanısı alan ve almayan gebelerin klinik bulgularının ve tiroid fonksiyon testlerinin değerlendirilmesi ve komplikasyonlarla ilişkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Materyal ve Metot: Çalışmamız, GDM tanılı gebelerde tiroid fonksiyon testleri ve bu testlerin maternal ve fetal komplikasyonlarla ilişkisini değerlendiren tek merkezli prospektif bir çalışmadır. Çalışmamızda Endokrinoloji ve Obstetrik polikliniğine başvuran 3. Trimesterdeki gebeler alınmış ve 24-28. haftalarda tek aşamalı ya da iki aşamalı oral glukoz tolerans testi (OGTT) yapılarak takibe alınmışlardır. Gestasyonel diyabeti olan ve olmayan gebelerin özgeçmiş, soygeçmiş, anamnez ve başvuru anındaki fizik muayene bulguları ile tiroid fonksiyon testleri incelenmiştir. Gestasyonel diyabeti olan ve olmayan tüm gebelerin takipleri yapılarak doğum şekli, doğum haftası ve maternal ve fetal komplikasyonları kaydedilmiştir. Çalışmada elde edilecek olan biyokimyasal parametreler, Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesi'nde kullanılmakta olan otomasyon sistemi (Mergen Tech EBYS) kullanılarak ve hastaların hasta dosyalarındaki e nabız verileri incelenerek tespit edilmiştir. Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics (sürüm 27.0) kullanılmıştır. Bulgular: Gestasyonel diyabeti olan gebelerin ağırlıkları ve vücut kitle indeksi GDM olmayan gebelere göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Gestasyonel diyabeti olan gebelerde ailede diyabet öyküsü ve önceki gebelikte GDM öyküsü, daha yüksek saptanmıştır. Diğer taraftan yaş, boy, eğitim durumu, sigara kullanımı, çalışma durumu, sosyoekonomik düzey, kronik hastalık varlığı, hipertansiyon, düzenli ilaç kullanımı, Anti Tiroid Peroksidaz Antikor (Anti-TPO), Anti tiroglobulin Antikor (Anti-Tg), Tiroid Stimülan Hormon (TSH), serbest T4 (fT4) ve serbest T3 (fT3) düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Maternal komplikasyonlardan polihidramnios, GDM olan grupta 6 kişide (%15,0) görülürken, GDM olmayan grupta hiç görülmemiştir; bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,011). Fetal ve neonatal komplikasyonlarda anlamlı farklılıklar saptanmamıştır. Gestasyonel diyabeti olan gebelerde TSH düzeyleri ile preeklampsi arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır. (p= 0,039). Gestasyonel diyabeti olan gebelerde yaş ile polihidramnios arasında negatif yönde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p=0,038), bu durum yaş arttıkça polihidramnios görülme sıklığının azaldığını düşündürmektedir. Gestasyonel diyabeti olan gebelerde vücut ağırlığı ile erken doğum sıklığı (p=0,033) ve preeklampsi sıklığı arasında (p=0,041) pozitif yönlü bir korelasyon olduğu tespit edildi. Gestasyonel diyabeti olmayan gebelerde yaş ile hiperbiluribinemi arasında negatif yönde (p=0,033); sigara kullanımı ile erken doğum arasında (p=0,034) ve çalışma durumu ile erken doğum arasında (p=0,034) pozitif yönde anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Gestasyonel diyabeti olmayan gebelerde doğum ağırlığı ile erken doğum (p<0,001) ve sezaryen (p=0,014) arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamız da GDM olan ve GDM olmayan gebelerdeki tiroid fonksiyon testleri benzer bulunmuştur. GDM olanlarda, TSH düzeyi ile preeklampsi arasında negatif yönlü ilişki saptanırken, TSH düzeyinin yüksek olması preeklampsi açısından koruyucu olmuştur. Vücut kitle indeksi, gebelik ağırlığının fazla olması, ailede Diyabetes Mellitus (DM) öyküsü olanlarda GDM görülme olasılığı artmıştı. Gestasyonel diyabeti olan gebelerde maternal komplikasyonlardan polihidramnios istatiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksek bulunmuştur. Çalışmamızda gestasyonel diyabeti olmayan gebelerde doğum ağırlığı azaldıkça erken doğum ve sezaryen olasılığının arttığı gösterilmiştir. Bulgularımız gebelerde tiroid fonksiyon testlerinin ve risk faktörlerinin bize gebelik komplikasyonları açısından yol gösterici olduğunu önemle ortaya koymaktadır. Anahtar sözcükler: Gestasyonel diyabetes mellitus, Tiroid Stimülan Hormon, Anti Tiroid Peroksidaz Antikoru, Maternal komplikasyonlar, fetal komplikasyonlar