Giresun'un Görele ilçesinde oynanan Tuzcuoğlu, Hasbal, Sıksara, Fadimem ve Dik Horon oyunlarının analizi

Bu tez çalışması, Giresun ilinin Görele ilçesinde oynanan geleneksel horon oyunları olan Tuzcuoğlu, Hasbal, Sıksara, Fadimem ve Dik Horon'un analizlerini kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın giriş bölümünde Türk halk oyunlarının kültürel aktarım aracı olarak önemi ve özellikle Karadeniz Bölgesi'ndeki horon geleneğinin güçlü bir şekilde yaşatıldığı vurgulanmaktadır. Horonun Görele ilçesindeki farklı türlerinin bölgenin folklorik zenginliğini yansıttığı belirtilmekle birlikte bu oyunların yalnızca bir eğlence aracı olmanın ötesinde halkın geleneklerini, inançlarını, tarihini ve sosyal yapısını bir araya getiren bir iletişim aracı olduğu ifade edilmektedir. Tezin başlıca amacı ise bu beş horon oyununun hareket biçimlerini ve ritmik yapısını analiz ederek kendine özgü karakteristik özelliklerini açığa çıkarmaktır. Çalışmanın kavramsal çerçeve bölümünde öncelikle "halk" ve "oyun" kavramları detaylıca incelenmiştir. Halkın belirli bir coğrafyada yaşayan, ortak özelliklere sahip insan topluluğu ve kültürel mirasın koruyucusu olduğu belirtilmiştir. Oyun ise duygu ve düşüncelerin hareketlerle ifade bulduğu, eğlence amaçlı, belirli kurallara sahip ve bedensel-zihinsel becerileri geliştiren bir etkinlik olarak tanımlanmıştır. Bu bölümün devamında Türk halk oyunlarının toplumsal, sosyolojik ve kültürel işlevleri ele alınmış; oyunların sadece birer eğlence aracı değil, aynı zamanda toplumsal bağları güçlendiren, kültürel kimliği oluşturan ve tarihsel hafızayı canlı tutan birer sanat formu olduğu vurgulanmıştır. Ayrıca Zeybek, Halay, Bar, Karşılama, Kaşık Oyunları, Teke ve Kafkas gibi Türk halk oyunları türleri hakkında genel bilgiler sunularak horonun Karadeniz Bölgesi'ndeki yeri ve önemi detaylandırılmıştır. Çalışmanın bir sonraki bölümü olan analiz bölümünde ise öncelikle Türk halk oyunlarında kullanılan hareket analiz yöntemleri ve bu analizlerde yer alan temel terimler açıklanmıştır. Basma ve dokunma, yürüme ve koşma, kırılma ve esneme, itme (atma & savurma) ve çekme hareketleri gibi fiziksel terimlerin yanı sıra, figür, hareket, hareket kümesi, hareket cümlesi, dilim, bölüm ve oyun gibi analiz terimleri tanımlanmıştır. Bu terimler, oyunların yapısal özelliklerini bilimsel bir yaklaşımla çözümlemek amacıyla kullanılmıştır. Tezin son bölümünde ise Giresun'un Görele ilçesinde oynanan Tuzcuoğlu, Hasbal, Sıksara, Fadimem ve Dik Horon oyunlarının detaylı hareket analizleri sunulmuştur. Her bir oyunun künyesi, videolu görüntüsü ve ezgi notası ile birlikte hareket cümleleri ve hareket kümeleri bazında ayrıntılı analizleri verilmiştir. Çalışmanın sonuç ve öneriler kısmında ise bu çalışmanın Türk halk oyunları literatüründeki boşluğu doldurduğu ve oyunların öğrenimini-öğretimini kolaylaştırdığı vurgulanmıştır. Gelecekteki çalışmalar için daha kapsamlı bölgesel araştırmalar, multidisipliner yaklaşımlar, görsel ve dijital arşivleme, eğitim ve tanıtım faaliyetleri, karşılaştırmalı çalışmalar ve sağlıksal/fiziksel etkiler üzerine araştırmalar gibi öneriler sunulmuştur.