Girişimcilikte yeni bir fon kaynağı olarak kitlesel fonlama: Kitlesel fonlama platformlarına yönelik bir inceleme

Girişimcilik ekonomiye olan katkısı, istihdamı arttırıcı etkisi ve teknolojik gelişmelerin artmasını sağlaması açısından büyük öneme sahiptir. Girişimcilerin sorunlarının çözülmesi ekonomi, istihdam ve gelişim için gereklidir. Girişimcilerin yaşadığı sorunlardan birisi finansman kaynağı sorunudur. Finansman kaynağı sorunun çözümü için geleneksel ve alternatif çözümler bulunmaktadır. Girişimciler, finansman sorunlarının çözümü için; aile ve arkadaşlar, banka kredileri gibi geleneksel yöntemlerin yanında; melek yatırımcılar, risk sermayesi, finansal kiralama gibi yöntemlerde kullanmaktadır. Girişimcilerin finansman sorununa çözüm olarak son yıllarda ortaya çıkan alternatif yöntemlerden birisi ise kitlesel fonlamadır. Kitlesel fonlama, internet aracılığı ile fon sağlayıcılar ve girişimcilerin, buluştuğu, fon sağlayıcıların girişimcilere ödül, bağış, oy hakkı, hisse veya borçlanma karşılığında fon sağladığı bir finansman sistemidir. Kitlesel fonlama sisteminin ödül, bağış, borç ve paya dayalı kitlesel fonlama olmak üzere 4 temel türü bulunmaktadır. Türkiye'de kitlesel fonlama 11 yıllık bir geçmişe sahiptir. 2021 yılına kadar resmi nedenlerle Türkiye'de sadece ödüle dayalı kitlesel fonlama platformları bulunmaktaydı. 2021 yılında resmi engellerin kalkması ile Türkiye'de paya dayalı kitlesel fonlama başlamıştır. 2021 yılında başlayan paya dayalı kitlesel fonlama girişimcilerin finansman kaynağı sorununa çözüm olmakta ve Türkiye'de girişimciliğe katkı sağlamaktadır. Çalışmanın amacı paya dayalı kitlesel fonlama sistemini başlangıcından bugüne dek inceleyerek, hangi sektörlerin kitlesel fonlamaya daha uygun olduğunun görülmesini sağlamak ve paya dayalı kitlesel fonlamanın geçmişten günümüze olan durumunu göstermektir. Çalışma nitel araştırma tekniklerinden doküman analizi tekniğiyle yapılmıştır. Çalışmada Türkiye'de faaliyet gösteren 4 paya, 1 ödüle dayalı platformdan veriler toplanmış ve analiz edilmiştir. Çalışmada; yazılım, eğitim, elektrik- elektronik ve yapay zekâ alanlarındaki girişimlerin kitlesel fonlamayı daha çok tercih ettiği görülmüştür. Biyoteknoloji, elektrik-elektronik, enerji, finans, tarım ve yapay zekâ alanlarındaki girişimlerin %100 başarıya sahip olmaları nedeniyle bu alanlardaki girişimlerin kitlesel fonlamaya uygun olduğu düşünülmektedir. Tarım alanı en yüksek fonun toplandığı alandır. Çalışmada paya dayalı kitlesel fonlamanın her yıl kullanımının arttığı görülmüştür. Bu veriler ışığında kullanımının dahada artacağı tahmin edilmektedir.