Gizlilik farkında anlamsal köken modelinin geliştirilmesi: Hasta kayıtları örneği

Bilim adamları, veriyi ilgili veritabanından alıp doğrudan kullanmaktadır. Dolayısıyla, veritabanında saklanan verilerin çoğu manuel müdahalelerle dönüştürülmüş ve türetilmiştir. Veritabanını kullanan araştırmacılar, veriye uygulanan dönüşümler ve kaynaklar hakkında bilgi sahibi olmak istemektedir. Verinin kaynağı ve son haline gelene kadar geçirdiği süreçler hakkındaki bilgi önemli bir konu haline gelmektedir. Köken bilgisi; verinin orijinali ve veri üzerinde yapılan işlemlerin geçmişi hakkındaki detaylı bilgilerden oluşmaktadır. Bozulmuş veri parçalarını onarmak, verileri istenmeyen erişimlerden korumak ve güvenlik ihlallerini tespit etmek için köken ve güvenlik kavramları birlikte kullanılmalıdır. Bir kişiye ait bulaşıcı hastalık kayıtları gibi bilgiler oldukça hassastır ve istenmeyen erişimlerden korunması gerekmektedir. Bu da verilerin gizliliğinin korunması ile gerçekleştirilebilmektedir. Tez kapsamında, güvenlik ve gizliliği destekleyen bir köken modeli etki alanından bağımsız olarak geliştirilmiştir. Bu modelin uygulanması kapsamında, Bulaşıcı Hastalıklar Ontolojisi (BHO) ve Ulusal Aşı Ontolojisi (UAO) bu model ile entegre edilerek bulaşıcı hastalık etki alanında kişisel bilgilerin gizliliği ve güvenliğinin sağlanması, geçmişe yönelik verilerin izlenmesi, aşılama geçmişinin saklanması ve güvenlik ihlallerinin tespit edilmesi hedeflenmektedir. Geliştirilen bu köken modeli, Sağlık Köken Bilgi Sistemi (SKBS) altyapısında güvenlik ve gizliliğin desteklenmesi amacı ile kullanılabilmektedir.