Glokom hastalarının sosyodemografik özellikleri ve glokomda yaşam kalitesi

Amaç: Kliniğimiz Glokom Birimi'nde takipli hastaların sosyodemografik özelliklerini, modifiye Glau-QOL-17 Yaşam Kalitesi anketi ile yaşam kalitelerini, klinik verilerini ve bunların birbirleriyle ilişkisini incelemek. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Mart - Aralık 2020 tarihleri arasında kontrol muayenesine gelen, 18 yaş ve üzeri, sekonder glokom dışında ve en az bir yıldır glokom tanılı 126 hasta alındı. Hastaların son muayenelerindeki klinik ve sosyodemografik verileri üzerinden değerlendirme yapıldı ve bunların yaşam kalitesine olan etkileri incelendi. Glokom ile ilgili yaşayabilecekleri zorluklarla ilgili sorular eklenerek hastalara Modifiye Glau-QOL-17 Yaşam Kalitesi anketi uygulandı. Görme alanı Mean Deviation (MD) değerine göre hastalar 6 gruba ayrıldı. Hastaların MD değerine göre gözleri kendi içinde MD değeri iyi olan 'iyi göz', MD değeri daha kötü olan 'kötü göz' olarak tanımlandı. Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 63,60±13,04 yaştı. Olguların %49,2'si kadın, %37,3'ü ilkokul mezunu, %67,5'u evliydi. Hastaların %93,7'si topikal ilaç kullanmaktaydı ve en sık ilaç lokal yan etkisi (%75) batmaydı. Kullanılan damla şişesi arttıkça lokal yan etki görülme oranı arttığı gözlenirken (p=0,019; p<0,05); sistemik yan etkide istatiksel anlamlı bir fark izlenmedi (p>0,05) Gençler daha sıklıkta damlalarını kendi damlatırken (p=0,031; p<0,05), damlalarını ismiyle hatırlamaktaydı. (p=0,009; p<0,01) Hastaların %25'inde glokom tanısı sonrası çarpma düşme sıklığında artış görüldü. Hastanın klinik verileri incelendiğinde EİDGK ile MD değeri arasında ve c/d oranı ile RNFL arasında daha güçlü ilişki saptandı. Ölçekte "Günlük Yaşam" alt boyut puanı (87,17±18,68) en yüksekken, "Anksiyete" alt boyutunda (74,21±23,25) en düşük saptandı. İleri yaş (p<0,01), evli olmak (p<0,05), emekli olmak (p<0,05), kötü göz düzeltilmiş en iyi görme keskinliğinin yüksek olması (p=0,001), kötü göz MD değerinin iyi olması (p=0,001), 1.grupta olmak (p=0,001) yüksek puanlarla ilişkili iken, kadın olmak (p=0,010) kötü göz c/d oranı yüksekliği (p=0,020), primer açı kapanması glokomu (PAKG) tanısı ( p=0,011), insomnia veya migreni olmak (p=0,013, p=0,032), günlük 3 şişe ilaç kullanmak (p=0,029) düşük yaşam kalitesi puanlarıyla ilişkili saptandı. Sonuç: Glokom yaşam kalitesini hastaların sosyodemografik özelliklerine, glokomun evresi, kullanılan ilaçların sayısı, yan etkilerine göre farklı şekilde etkileyebilmektedir. Tıbbın her alanında olduğu gibi glokom hastalarına yaklaşırken de bütünsel yaklaşılmasının, kişiye özel tedavi planlanmasının tedavi başarısında ve hastaların tedaviye uyumunda faydalı olacağı kanaatindeyiz.