Gölgelemenin domates bitkisinde verim, mineral element, toplam fenolik ve flavonoid üzerine etkisi

Domates dünyada en fazla üretilen sebzelerden biridir. Domates üretiminde Türkiye'de verilere baktığımızda yıldan yıla artış görülmektedir. Bu çalışma Şırnak ili İdil ilçesi Çığır köyünde sanayilik domates çeşidi üretiminde farklı gölgelendirmelerin bitki ve meyvelerdeki etkisini araştırmak üzere yapılmıştır. Deneme 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Kullanılan domates çeşidi ise Kamenta F1 sanayi tipi domatestir ve gölgelendirmeler ise kontrol, %40, %55, %75, %95 şeklindedir. Denemede fide dikiminden 30 gün sonra gölgelendirmeler kullanılmıştır. Domates sıra araları 120 cm ve sıra üzeri 50 cm olarak tasarlanmıştır. Bitki ve meyvede; meyve sayısı, meyve çapı, meyve boyu, meyve et kalınlığı, meyve sertliği, yeşil aksamda bitki besin element içeriği, toplam fenolik ve flavanoid içeriği, yaprak sıcaklığı, toplam verim, , klorofil (SPAD),SÇKM (suda çözünebilir kuru madde) ve pHölçüm ve analizleri yapılmıştır. Sonuçlar incelendiğinde kontrol uygulamasının yaprak sıcaklığı, toplam verim, meyve çapı, meyve boyu, meyve et kalınlığı, meyve sertliği, yaprak oransal su içeriği diğer uygulamalara göre önemli derecede farklı bulunmuştur. Ayrıca, gölgelendirme uygulamalarında SÇKM (suda çözünebilir kuru madde) kontrole göre istatistiksel olarak farklılık göstermiştir. Kontrol uygulamasına göre gölgelendirme yapılan uygulamalarda en iyi sonuçlar yapraklarda K, Ca ve SÇKM olarak tespit edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre %55 gölgelendirmenin Şırnak/ İdil iklim şartlarında sanayi tipi domates yetiştiriciliğinde kullanıldığında toplam verim ve kaliteyi olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir.