Göller yöresi'nde yayılış gösteren Apiaceae familyasına ait bazı bitki türlerinin ekonomik değerleri ile kültüre alma potansiyellerinin belirlenmesi

Çalışmada Ammi visnaga, Angelica sylvestris, Bifora radians, Echinophora tournefortii, Echinophora tenuifolia subsp sibthorpiana, Echinophora trichophylla, Foeniculum vulgare, Ferulago cassia, Ferulago pauciradiata, Glaucosciadium cordifolium, Heracleum platytaenium, Hippomarathrum cristatum, Hippomarathrum microcarpum, Laser trilobum, Opopanax hispidus, Pastinaca sativa subsp urens, Peucedanum chryseum, Prangos platychlaena ve Prangos uechtritzii taksonlarında meyve ve herbalarının uçucu yağ oranı ve bileşenleri, antioksidan aktiviteleri, fenolik madde içerikleri, meyvelerinin sabit yağ içerikleri ile tohumların çimlenme durumları incelenmiştir. Taksonların tohum canlılığı ve kültüre alma olanakları; GA3 uygulamaları, soğuk katlama, X-Ray çekimleri ve ilkbahar-sonbahar ekimleri yapılarak belirlenmiştir. Çalışmada uçucu yağlar hidrodistilasyon, sabit yağlar ekstraksiyon yöntemiyle elde edilmiş, bileşenleri ise kromatografik yöntemlerle belirlenmiştir. Taksonların uçucu yağ oranları meyve ve herbasına göre değişmekte olup, F. cassia, L. trilobum, F. vulgare ve H. platytaenium'un uçucu yağ oranlarının % 5'in üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Meyve ve herba uçucu yağlarını oluşturan bileşenler ve oranları arasında önemli farklılıklar belirlenmiştir. Meyvelerin sabit yağ oranları geniş bir varyasyon göstermiş, genel olarak sabit yağın yüksek oranda petroselinik yağ asidi içerdiği saptanmıştır. Meyve verimi ve sabit yağ oranı yüksek olan H. platytaenium, F. vulgare ve P. sativa türlerinin yağ sanayisinde kullanılabileceği düşünülmektedir. Çalışmada, toplam fenolik madde miktarı 46.6-148.6 mg/g GAE, antioksidan aktivite ise % 3.3-92.5 aralığında değişim göstermiştir. A. visnaga, L. trilobum ve H. cristatum türlerinin herbalarında antioksidan aktivitenin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. X-Ray çekimlerinde tohumlarının doluluk oranları E. tournefortii türünde düşük, diğer taksonlarda ise yüksek olduğu belirlenmiştir. Çimlendirme çalışmalarında taksonların önemli bir kısmının dormansiye sahip olduğu, sonbahar ekimlerinin dormansinin kırılması için daha etkili olduğu tespit edilmiştir.