Görsel iletişim tasarımında sembollerin görsel algıya olan etkisi ve şiddet ilişkisi

İlk izlerine mağara resimlerinde ulaştığımız görsel sembol üretimi başlangıçta ontolojik kaygılar taşıyan bireysel edimler iken kitle iletişim araçlarının dünyaya egemen olduğu günümüzde endüstriyel bir boyut kazanmıştır. Reklam ve propaganda başta olmak üzere görsel iletişim tasarımı, toplumu yönlendirmede ve istendik yönde algılar oluşturmada büyük bir etki gücüne ulaşmıştır. Toplumda artan şiddet olaylarının medya içerikleri ile bağıntılı olduğuna yönelik haberlerin ve dava dosyalarının yoğunlaşması bu çalışmanın ana çıkış noktasını oluşturmuştur. "Görsel İletişim Tasarımında Sembollerin Görsel Algıya Olan Etkisi ve Önemi" başlıklı bu araştırmada kitle iletişim araçlarından yayınlanan medya içeriklerinde sembol kullanımlarıyla, izleyicinin algılama biçimleri ve etkilenme düzeyleri arasındaki bağ incelenmiştir. Bu araştırmada görsel medya içeriklerinde yer alan sembollerin birey psikolojisi üzerindeki etkileri sosyolojik, ekonomik, kültürel bağlamda ele alınmış; sembol kullanımı ile şiddet olayları arasındaki ilişki sorgulanmıştır. Türkiye'de 2017 ve 2022 yılları arasında yayınlanan, popülerleşmiş diziler ile sınırlandırılan bu nitel çalışmada içeriklerin gösterge bilimsel yönden incelenmesi ile bu sembollerin, yapım içeriğinde yer alan suç unsurlarının görünürlüğüne dair etkisi araştırılmıştır. Sembollerin izleyiciyi şiddete yöneltme eğilimlerini ne denli güçlendirdikleri irdelenerek; günümüzde artan suç oranına yönelik etkileri üzerine dikkat çekilmek istenmiştir. Kitle iletişim araçlarından yayılan, izleyici psikolojisine yönelik imgeler ve izleyici arasındaki etkileşimleri bu araştırmanın önemini oluşturmaktadır. Bu bağlamda, etkisi güçlü ve akılda kalıcılığı uzun olan sembollerin şiddet unsuru içeren yapımlarla birlikte ele alınarak, izleyicinin sembole olan duyarlılığı irdelenmiş; benlik sunumlarına etkisi, sembolün endüstriyel bir ürüne dönüşümü, insan ve dolaylı olarak toplum üzerinde olumsuz davranışlara yönlendiren etkileri araştırılmıştır. Yapılan gözlem ve bilimsel verilerin ışığında, kitle iletişim araçlarında yayınlanan, içeriğinde şiddet unsuru barındıran dizi ve filmlerin, sembol kullanımıyla etki gücünü kuvvetlendirdiği ve izleyicinin bilinç dışında şiddeti kalıcı bir imgeye dönüştürdüğü gözlemlenmiştir. Bu durum şiddete teşvik olarak açıklanabileceği gibi, kurgusal karakter ile bağ kuran izleyici için benlik sunumuna da elverişli bir ortam hazırlamaktadır.