Using eye tracking to understand the impact of visual complexity and perceptual fluency on viewers' aesthetic preferences

Bu çalışma, çevre psikolojisi ve mimari tasarımda bilişsel stiller, görsel karmaşıklık ve estetik değerlendirmeler arasındaki etkileşimi, Gestalt ilkelerini kullanarak araştırmaktadır. Araştırmamız iki çalışmaya ayrılmıştır. Çalışma I'de, 39 katılımcı ile renk ve şekil farklılıklarına dayalı benzerlik Gestalt ilkeleri kullanılarak manipüle edilen 24 adet iki boyutlu geometrik uyaranın estetik değerlendirmelerini inceledik. Çalışma II'de, 79 katılımcı ile mimari cephelere odaklandık ve estetik değerlendirmeleri incelemek amacıyla benzerlik ve yakınlık Gestalt ilkeleri kullanılarak manipüle edilen 24 adet iki boyutlu uyaran kullandık. Katılımcılar, Gizli Şekiller Testi kullanılarak Alan Bağımlı veya Alan Bağımsız olarak sınıflandırıldı. Ayrıca, estetik değerlendirmelerini toplamak için anketler kullandık ve görsel dikkati değerlendirmek amacıyla göz izleme verileri ile destekledik. Çalışma I, görsel karmaşıklık ve estetik değerlendirmeler arasında U şeklinde bir ilişki ortaya koydu; hem düşük hem de yüksek karmaşıklıktaki uyaranlar, orta derecede karmaşıklıkta olanlardan daha yüksek puan aldı. Çalışma II, karmaşıklık ve estetik değerlendirmeler arasında ters bir ilişki buldu; daha basit cepheler genel olarak tercih edildi. Gestalt ilkeleri estetik yargıları önemli ölçüde etkiledi; geometrik tasarımlar için şekil temelli benzerlik, renk temelli benzerlikten daha yüksek puan alırken, mimari bağlamda yakınlık temelli cepheler, benzerlik temelli cephelerden daha yüksek puan aldı. Bilişsel stiller, genel estetik değerlendirmeler üzerinde önemli bir etkiye sahip olmamakla birlikte, Alan Bağımlı katılımcıların yakınlık temelli tasarımlar ile benzerlik temelli tasarımlar karşılaştırıldığında verdikleri yanıtlar arasında ince farklar belirlendi. Göz hareketi verileri, daha yüksek karmaşıklık seviyelerinin daha fazla sabitlenmeye ve daha kısa sabitleme sürelerine yol açtığını, bunun da daha geniş bir görsel keşfi yansıttığını gösterdi. Bu bulgular, bilişsel stiller, karmaşıklık ve Gestalt ilkelerinin estetik algıları nasıl şekillendirdiğine dair içgörüler sunarak, kullanıcı deneyimini geliştirmek için tasarım uygulamalarını bilgilendirmektedir.