Görsel sanatlarda yaşam ve ölüm diyalektiği

Görsel sanatlarda yaşam ve ölüm diyalektiği, insan deneyiminin temel unsurlarından biri olarak, sanat eserlerinde, yaşamın doğal akışı içinde ölümün kaçınılmaz olduğu ve bununla birlikte yaşamın önemli bir değer olarak vurgulandığı gerçekliğinden beslenir. Sanatçılar, ölümü değişik şekillerde ele alarak, hayatın geçiciliğini ve insanın hayatta kalma çabasını vurgularlar. Ayrıca bir yandan da eserler insanların ölümleriyle yüzleşmelerine imkân tanıyarak, ölümün hayatın doğal bir parçası olduğunu kabullenmelerine yardımcı olur. Ölüm kavramı günümüz modern toplumlarında var olan bir sorun olarak ele alındığında endişe ve korkuya karşılık geldiği görülmektedir. Bir yandan psikolojik anlamda da korku ve endişenin arka planında ölüm ve buna dair duyulan endişeler yer almaktadır. Günümüzde tüm insanlık için kurgulanarak, idealize edilmiş bir toplum içerisinde, sonsuz sayıda çeşitlilik içinde yaşanması ve her şeyin konfor dâhilinde ulaşılabilir durumda olmasına rağmen mutsuzluk, endişe ve dolayısıyla korku içinde yaşanmaktadır. Bu korkunun bir sonucu olarak insanın varlığı karşısında dolaylı olarak hissettiği bu endişeyi, yine insanın hayatta kalma çabası ve yaşam-ölüm diyalektiği içinde düşünmek mümkündür. Ölüm ve yaşam arasında gidip gelen bu ince çizgi üzerinde ilerleyerek, ölüme karşı bir güç göstermek ve yaşamsallığı desteklemek bu sanatsal diyalektiği oluşturmaya imkân tanır. İnsan hayatı kendine özgüdür. Bunu açığa çıkarmak da dirençle mümkündür. İnsanın öleceğini bilerek yaşamaya devam etme trajedisi, içerisinde bir sanatsallık barındırır. Var oluş endişesi insanı nefes almaya, üretmeye, tartışmaya ve yaşam sanatını oluşturmaya teşvik eder. Tarih öncesinden başlayarak günümüze ulaşmış birçok eserin altında yatan bu psikolojinin pratik hayattaki sonucudur. Sanat eserlerinin psikolojik ve felsefi yaptırımlar dışında var olan bir sosyolojik boyutu da bulunmaktadır. Sanatçılar bireysel bunalımları ve hayatları kadar etkilendikleri sosyolojik olay ve felaketler ışığında da üretimler gerçekleştirirler. Bu çalışmada 19. ve 20. yüzyılı kapsayacak biçimde ölüm-yaşam düalizmini içselleştirip sosyolojik bağlamı içerisinde kavrayarak üretimde bulunmuş olan sanatçılar değerlendirilerek bir sonuca varılmaya çalışılmıştır.