Incorporating variants of graph neural networks in recommender system
2025
0 görüntülenme
0 i̇ndirme
Danışman: Doç. Dr. Alper Özcan
Özet (TR)
Son yıllarda çizge sinir ağlarının (GNN) öneri sistemlerinde kullanımı hızla artmaktadır. GNN'ler, kullanıcılar ve öğeler arasındaki karmaşık ilişkileri güçlü bir biçimde temsil etme yeteneğine sahiptir. Ancak mevcut GNN sistemleri genellikle yalnızca derecelendirme ve inceleme verilerine odaklanmakta, bu da grafikteki yapısal ve konumsal bilgilerin yanı sıra zaman içinde değişebilen kullanıcı tercihlerinin kapsamlı bir şekilde modellenmesini engellemektedir. Bu çalışmada, ileri düzey gömme teknikleri, konumsal kodlama, topolojik özellik çıkarımı ve transfer öğrenimi stratejilerini entegre eden, gelişmiş bir uçtan uca Graph Neural Network (SPT-GNN) mimarisi önerilmektedir. IMDb veri kümesi üzerinde ön eğitimli bir kodlayıcı, bilginin transferini sağlayarak domain farklılıklarını kapatmakta ve tahmin doğruluğunu artırmaktadır. Önerilen model, hem lokal hem de global düzeyde kullanıcı-öğe etkileşimlerini ve zamansal-dinamik kullanıcı tercihlerini etkili biçimde öğrenmektedir. Movielens veri kümesinde gerçekleştirilen kapsamlı deneysel analizlerde SPT-GNN modeli, karşılaştırmalı baz modellerin (Collaborative Filtering, Content-based Filtering, Matrix Factorization, Vanilla GNN, BIVAECF, RecVAE) üzerinde üstün performans göstermiş; doğruluk, kesinlik (precision), geri çağırma (recall) ve alan altında kalan eğri (AUC) metriklerinde anlamlı artışlar sağlamıştır. Bu bulgular, nitelik çıkartımı, gelişmiş gömme teknikleri ve transfer öğreniminin bir araya getirilmesinin, öneri sistemlerinin doğruluğunu, kapsamını ve kullanıcı deneyimini geliştirmede güçlü bir yaklaşım olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca bu çalışma, GNN tabanlı öneri sistemleri için yapılandırılmış ve zamansal bilgiyi etkin biçimde entegre eden bir model tasarımına katkıda bulunarak alandaki geleceğe yönelik araştırmalara değerli bir zemin sunmaktadır.
Yazar
Dr. Cevher Özden
Bu Yayına Nasıl Atıf Yapılır
Cevher Özden (Doktora Tezi). Incorporating variants of graph neural networks in recommender system, 2025, Akdeniz University.
Anahtar Kelimeler
Lisans
Tüm Hakları Saklıdır
Bu eser belirtilen lisans koşulları altında paylaşılmaktadır.
Akdeniz University tezlerinden daha fazlası
- Spin-1 Blume-Capel ve karma spin (1/2, 1) Ising modellerinin termodinamik geometri çerçevesinde incelenmesi(2024)
- Hava kirliliği ve kentleşme ile COVID-19 ilişkisinin coğrafi bilgisistemleri kullanılarak belirlenmesi(2025)
- Orman yangını risk alanlarının tespiti ve haritalanması: Kaş, Antalya örneği(2025)
- Christopher Marlowe'un eserlerinde değerlerin analizi(2022)
- Andriake Granarium'u ve sosyo-ekonomik etkileri(2022)
- Migrenli hastalarda transkranial ultrasonografi yoluyla beyin dokusu değişikliklerinin incelenmesi ve depresyonla ilişkisi(2023)
