Güç sistemlerindeki gerilim kararlılığının genetik algoritma ile incelenmesi

GÜÇ SİSTEMLERİNDEKİ GERİLİM KARARLILIĞININ GENETİKALGORİTMA İLE İNCELENMESİAli ÖztürkÖZETAnahtar Kelimeler : Güç Sistemleri, Gerilim Kararlılığı, Genetik AlgoritmaElektrik güç sistemlerinde tüketicilerin yük taleplerinin giderek artması ve artan bu talebekarşılık yeni enerji iletim sistemlerinin kurulmasındaki güçlükler, güç sistemi gerilimkararlılığı kritik değerlerinin belirlenmesi konusunun önemini ortaya çıkartmıştır. Kritikdeğerlere yaklaşılması ve sisteme müdahale etmekte geç kalınması durumunda gerilimçökmesine kadar uzanabilen ?gerilim kararsızlığı? süreci yaşanmaktadır. Son zamanlardadünyanın çeşitli bölgelerinden gelen gerilim çökmesi haberlerinde önemli oranda artışgörünmektedir. Gerilim çökmesi durumunda normale dönüş için sistemde özellikle ekonomikaçıdan büyük zararlar meydana gelmesi, kritik değerlerin önceden hesaplanmasını vegerektiğinde iyileştirici çalışmaların yapılmasını zorunlu hele getirmiştir.Bu çalışmada güç sistemi kritik değerlerinin hesaplanmasında yeni bir yöntem olarak genetikalgoritma yöntemi kullanılmıştır. İlk olarak değişik çalışma koşullarında, örnek iki baralı güçsisteminin kritik değerleri, geleneksel yöntemler ve genetik algoritma yöntemi ilebelirlenmiştir. Geleneksel yöntemler, hat sonundan çekilen aktif güç ile hat sonu geriliminingenliğinin değişimini gösteren p-v eğrisi yöntemi ve sistem jakobiyen matrisinin tekil çözümsağladığı durum düşünülerek türetilen, kritik değer formülleri yöntemi olarak dikkatealınmıştır. Çalışmanın devamında N baralı örnek güç sistemlerinin kritik değerleri, çeşitliişletme koşulları da denenerek, yük akışı programı, bara indirgeme yöntemi ve genetikalgoritma yöntemi ile bulunmuştur. Güç sisteminin değişik çalışma şartlarındaki kritikdeğerlerinin belirlenmesi ile gerilim kararlılığı açısından en uygun durum ortaya konulmayaçalışılmıştır.Gerek iki baralı gerekse N baralı güç sistemi kritik değerlerinin değişik yöntemler ve genetikalgoritma yöntemi ile belirlenmesi çalışmalarında ortaya çıkan sonuçların yakınlığı, genetikalgoritma yönteminin gerilim kararlılığı kritik değerinin hesaplanmasındaki potansiyeliniortaya koymaktadır. Bu sonuçlardan kritik değerlerin genetik algoritma ile daha kolay birşekilde belirlenebileceği de görülmüştür.