Gümrük Birliği üyeliğinin Türkiye'de fiyat yapısı üzerine etkileri

ÖZET 1995 yılı bitiminde Türkiye ile AB arasında Gümrük Birliği süreci başlamıştır. Gümrük birliği üyeliği, hiç kuşkusuz Türkiye'nin siyasal tercihleri doğrultusunda önemli bir adımdır. Ancak bunun ötesinde bir ekonomik öneme de sahiptir. Bu nedenle Gümrük Birliği üyeliğinin Türkiye'nin ekonomisinde yaratacağı etkileri iyi tesbit etmek, olası problemlerin çözümüne hazırlıklı olmak açısıdan önem taşımaktadır. Ekonomik etkilerin irdelenmesinde, bu çalışmanın, ekonominin değişik bir alanının açığa kavuşmasına hizmet edeceğini ummaktayız. Bizce fiyat hareketlerine ilişkin tesbitlerin iyi yapılmasının, fiyat mekanizmasının ekonomik kararların ilk hareket noktası olması nedeniyle, önemleri büyüktür. Böylece ekonomik karar birimlerine ve politika yapıcılarına gereken referans noktası verilmiş olacaktır. Gümrük Birliği üyeliği ile Türkiye'de açığa çıkacak olası fiyat hareketlerini irdelemeyi amaçlayan bu tez çalışmasının Birinci Bölümünde, teorik açıdan gümrük birliğinin etkileri incelenmiştir. İkinci Bölümde, yine teorik olarak göreli fiyatlardaki değişmelerin açıklanmasına, ayrıca gümrük vergisi uygulamasının ve devalüasyonun ekonomik etkilerine yer verilmiştir. Gümrük Birliği ile Türkiye'de ortaya çıkacak fiyat hareketlerinin ne yönde ve nasıl olacağına ilişkin ampirik analizlerin yer aldığı Son Bölüm'de de, hem gümrük vergilerinin kaldırılması, hem de devalüasyonun yaratacağı fiyat hareketleri incelenmiştir. Ayrıca çalışmanın bu son bölümünde, Gümrük Birliği sonrasında dış dengeyi gözetecek bir döviz kuru hedefi ile analizimiz bu çerçevede geliştirilmiştir. Sonuç Bölümü'nde ise analizin bulguları değerlendirilmiştir.