Green synthesis, characterization of silver nanoparticles using salvia absconditiflora, salvia hypargeia and evaluation of their antioxidant activity

Salvia türleri, Lamiaceae familyasının en büyük cinsidir. Dünyada yaklaşık 1000, Türkiye'de 95 tür bulunmaktadır ancak bu türlerin 45'i endemiktir. Salvia absconditiflora ve Salvia hypargeia Türkiye'de yetişen Salvia türleridir fakat Salvia absconditiflora endemik bir türdür. Bu çalışmada gümüş nanopartiküller, Salvia absconditiflora (sa-AgNPs) ve Salvia hypergeia (sh-AgNPs) kullanılarak yeşil yöntemle sentezlendi. Her bir bitki materyali (10.0 g), deiyonize suda (150 mL) 50°C'de 2 saat ısıtıldı, süzüldükten sonra özüt çözeltisi, 55°C'de 2 saat gümüş nitrat çözeltisi (1.0 mM, 100 mL) ile etkileştirildi. Çözelti santrifüjlendi, ardından liyofilize edilerek katı gümüş nanopartiküller elde edildi. Ultraviyole görünür (UV-2600 Shimadzu) spektrofotometre, Fourier dönüşümlü kızılötesi (FT/IR-4700 Jasco) spektrometre, Taramalı elektron mikroskopları (SEM), X-ışını kırınımı (XRD), Enerji dağılımlı spektroskopi (EDX), Zetasizer Nano ZSP ( Malvern, UK) gümüş nanopartiküllerin karakterizasyonu için kullanıldı. Hem bitki özlerinin hem de gümüş nanopartiküllerin antioksidan aktivitesi, 2,2-Difenil-1-pikrilhidrazil (DPPH•) serbest radikal giderme, 2,2ꞌ-azinobis-(3-etilbenzotiazolin-6-sülfonat) (ABTS•+) radikal katyon giderme ve demir iyonu indirgeyici antioksidan güç yöntemleri kullanıldı. Hem Salvia absconditiflora (sa-AgNPs) hem de Salvia hypergeia'dan (sh-AgNPs) sentezlenen nanopartiküllerin yüzey merkezli kübik yapılar olduğu belirlendi. Sa-AgNPs için ortalama partikül boyutları 26.6 nm ve sh-AgNPs için 35.5 nm olarak hesaplandı. sa-AgNPs ve sh-AgNPs maksimum absorpsiyonları sırasıyla 469 nm ve 490 nm olarak belirlendi. S. absconditiflora ekstraktının ve sa-AgNPs'nın DPPH serbest radikal giderme aktivitesi, standart BHT'ye (10.7±0.2, IC50, µg/mL) kıyasla sırasıyla 21.6±0.3 (IC50, µg/mL), 15.8±0.2 (IC50, µg/mL) olarak belirlendi. ABTS radikal katyon giderme testinde, standart BHT'ye (7,1±0,1, IC50, µg/mL) kıyasla ekstrakt ve sa-AgNPs aktivitesi sırasıyla 8,4±0,2 (IC50, µg/mL) ve 4,8±0,1 (IC50, µg/mL) olarak belirlendi. Standart BHA'ya (7,9 ±0,2 µmol TE/mg ekstrakt) göre ekstrakt ve sa-AgNP'lerin indirgeme gücü aktivitesi sırasıyla 1,73±0,02 (µmol TE/mg ekstrakt) ve 4,6±0,1 (µmol TE/mg ekstrakt) olarak bulundu. Salvia hypergeia ile ilgili olarak, özüt ve sh-AgNP'lerin DPPH aktivitesi sırasıyla 18.0±0.9 (IC50, µg/mL), 11.8±0.2 (IC50, µg/mL) olarak tanımlandı. Ekstrakt ve sh-AgNP'lerin ABTS radikal katyon giderme etkisi sırasıyla 6,7±0,2 (IC50, µg/mL), 3,8±0,1 (IC50, µg/mL) olarak hesaplandı. Salvia hypergeia ekstraktının ve sh-AgNP'lerin indirgeme gücü etkisi sırasıyla 2,4±0,04 (µmol TE/mg) ve 6,1±0,1 (µmol TE/mg) olarak belirlendi.