Gümüşhane ili Torul ilçesi ormanlık alanlarında zarar yapan IPS sexdentatus'un zararı,biyolojisi ve mücadelsi üzerine araştırmalar

Bu çalışma, Gümüşhane İli Torul İlçesi Ormanlık Alanlarında Zarar Yapan Ips sexdentatus'un Zararı, Biyolojisi ve Mücadelesini belirlemek amacıyla 2009-2010 yılında yürütülmüştür. Torul İlçesi Sarıçam meşçerelerinde yıl boyunca yapılan taramalar sonucu zararlının yoğun olarak görüldüğü bölmelerde, 11 deneme alanı alınmıştır. Deneme alanlarına, ergin uçuş dönemini ve populasyon yoğunluğunu belirlemek için 32 adet feromon tuzağı asılmış ve 11 adet tuzak ağacı tesis edilmiştir. Deneme alanlarındaki böcekli ağaçlar, tuzak ağaçları ve feromon tuzakları periyodik olarak izlenmiş ve böceğin gelişim safhaları gözlenmiştir. Bu gözlemler ile araştırmacıların Ips sexdentatus'un morfolojisi ve biyolojisi üzerindeki gözlemleri karşılaştırılmıştır. Tuzak ağaçlarında balta ve kabuk soyma aparatı ile kabuk soyumları yapılarak sonuçlar değerlendirilmiştir.Yapılan araştırmalarda çalışma alanında Ips sexdentatus'un düşmanları olan Thanasimus formicarius (L.) ve Rhizophagus depressus (F.)'a rastlanmıştır. Bu zararlıyla yapılan mücadele çalışmalarında, feromon tuzaklarıyla yakalanan erginlerin, tuzak ağaçlarında yakalanan erginlerden sayıca fazla olduğu belirlenmiştir. Aynı şekilde mekanik mücadelede kullandığımız kabuk soyumunda; makine ile yapılan soyumun, balta ile yapılan soyumdan daha etkili olmuştur. Balta ile yapılan kabuk soyumunda ergin böceklerin % 40,73'ü, larvaların %36,27'si ve pupaların %36,92'si ölmesine karşılık, makine ile yapılan kabuk soyumda ergin böceklerin % 72,43'ü, larvaların % 69'u ve pupaların % 67,17'si ölmüştür.Anahtar Kelimeler: Sarıçam, Ips sexdentatus, tuzak ağacı, feromon, Torul.