1780 numaralı Samsun Şer'yye Sicili'nin transkripsiyonu ve degelendirmesi

1780 Numarlı Samsun Şer'yye Sicili'nin Transkripsiyonu ve Degelendirmesi Bir milletin geçmişe sahip olması ne kadar önemliyse, tarihini iyi anlayıp değerlendirmesi ve onu anlatabilmesi de o kadar önemlidir. Bir milletin tarihini iyi anlayıp değerlendirmesi için tarihçilere büyük sorumluluklar düşmektedir. Tarihi anlamanın en iyi yolu, birinci elden sahip olduğumuz kaynakları inceleyip değerlendirmektir. Osmanlı tarihinin birinci elden kaynaklarından biri de şer'iyye mahkemelerinde tutulmuş olan şer'iyye sicil defterleridir. Kadı sicilleri, kadı divanı, mahkeme kayıtları, sicillât-ı şer'iyye ve yaygın kullanımı ile şer'iyye sicilleri denilen bu defterler kadı yahut nâibi tarafından tutulmakta ve çeşitli türden belgeleri içermektedir. Osmanlı Devleti'nde merkezde ve taşrada her tabakadan insanlar arasındaki hukukî ilişkilere dair kayıtları içeren bu defterler Osmanlı hayatının aile, toplum, ekonomi ve hukuk gibi birçok alanına dair önemli bilgiler içerir. Bu çalışmada 1780 numaralı şer'iyye sicil'i defteri'nin (02.-75.) Sayfaları transkrip edilip değerlendirilmesi yapılmıştır. Çeviri yapılan hükümlerin tarihleri H.1300-1303 M.1882-1883/1885-1886'dir. Bu tarihlerde Osmanlı Devleti'nde dağılma dönemi yaşanmaktadır. 1780 Numaralı şer'iyye sicil'i defteri, 27. Osmanlı Sultanı II. Abdülhamit'in (1876-1909) saltanatı döneminin siyasi, askeri, idari ve toplumsal olaylarını ele alan çalışmalar için kaynak teşkil etmektedir. Yapılan bu çalışmanın daha önce yapılan alışmalarla birlikte Samsun şehrinin tarihine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.