Günümüz Alevilerinin Caferiliğe bakışı: İstanbul Avrupa Yakası örneği

Her dinî grup toplumsal değişimi tecrübe etmektedir. Toplumsal değişimlerle birlikte söz konusu grupların teolojik boyutları da değişmektedir. Değişen sosyo-teolojik boyutlar dinî grupların ayırt edici kimlik yapılarını diğer dinî grupların kimlik yapılarına bazen benzetirken bazen de farklılaştırmaktadır. Alevilik ve Caferilik arasındaki ilişkiler de bu benzerlik ve farklılıklar arasındaki etkileşim zincirinde şekillenmektedir. Araştırma probleminin genel çerçevesini; Aleviliğin Caferilikle ilişkisi, ayrı mı yoksa aynı mı olduğu, ayrıysa farkların aynıysa benzerliklerin neler olduğunun tespiti oluşturmaktadır. Bu tespiti, objektif ve deskriptif ilkeler üzerinden gerçekleştirebilmek için de Alevilerin görüşlerine müracaat etmek sosyal bilimlerin kriterlerine uygun görünmektedir. Buna uygun biçimde araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden dokümantasyon ve mülakat teknikleri kullanılmıştır. Dokümantasyon tekniği kapsamında İslam Mezhepleri Tarihi müktesebatı incelenmiştir. Mülakat tekniği kapsamında ise; İstanbul Avrupa Yakası örnekleminde Alevi kimliğe sahip katılımcılara yöneltilen on dört soruluk mülakatla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonucunda katılımcıların; Aleviliği, Caferilikten (az sayıda olan benzerliklerle birlikte) bağımsız bir dinî yapı olarak gördüğü tespit edilmiştir. Yine de bu görüşlerin içeriği katılımcıların; yaş, eğitim, meslek ve memleket değişkenleri ekseninde değişiklik göstermiştir.