Günümüzde Orta Doğu ve Kuzey Afrika'daki demokratik hareketler; Libya ve Mısır örnekleri

Bu çalışmanın temel amacı, ilk olarak Tunus'ta ortaya çıkan, çok kısa sürede Ortadoğu ve Kuzey Afrika'ya yayılan toplu halk hareketlerini sebep ve sonuçları açısından Mısır ve Libya bağlamında incelemektir. Bu bağlamda, üç bölümden oluşan bu çalışmanın ilk bölümünde anılan bölgelerde etkisini gösteren halk hareketlerinin ilk olarak neden Tunus'ta ortaya çıktığı ve bahsekonu hareketlerin ortaya çıkmasının altında yatan sebepler analiz edilmektedir. İkinci bölümde, sözkonusu demokratikleşme hareketlerinin ikinci durağı, Ortadoğu'nun anahtar ülkesi Mısır'daki gelişmeler ele alınmakta, anılan ülkenin İkinci Dünya Savaşı'ndan günümüze kadar geçirdiği evreler olaylarla birlikte incelenmekte ve bu gelişmeler ışığında Mısır'daki demokratikleşme hareketinin analizi yapılmaktadır. Son bölümde ise, Kuzey Afrika'da ön plana çıkan ve demokratikleşme hareketlerinin Mısır'dan sonraki adresi olan Libya'ya yayılan olayların tarihsel kökenleriyle beraber sonuçları incelenmektedir. Bu çalışmaya konu olan Mısır ve Libya'nın bağımsızlıklarını kazandıkları post-kolonyal dönemden günümüze kadar geçen süre incelendiğinde, her iki devletin de anti demokratik idarelerce yönetile geldiği ortaya çıkmaktadır. Buradan hareketle, yarım asrı aşan bir bağımsızlık tecrübesi içerisinde insan hakları, demokrasi ve eşitlik gibi kavramlardan yoksun yaşayan halkların bütün bunların yanı sıra ekonomik sıkıntılara da maruz kalması anılan ülkelerdeki toplu halk hareketlerini başlatan ana sebeplerdendir. Adıgeçen ülkelerin demokratikleşme hareketleri sonuçlarının ise yakın bir süreçte tam olarak kestirilemeyeceği, bu gelişmelerin her ne kadar sonuçları itibariyle olumlu gibi gözükse de ilerleyen süreçte ülkelerde büyük sınamalara da sebep olabilecek riskler taşıdığı da gözden kaçırılmamalıdır. Anahtar Sözcükler 1.Ortadoğu ve Kuzey Afrika 2.Arap Baharı 3.Demokratikleşme Hareketleri 4.Demokrasi 5.İnsan Hakları