Gustave Flaubert'in eserlerinde hayal gerçek yansıması

ÖZET GUSTAVE FLAUBERT'İN ESERLERİNDE HAYAL GERÇEK YANSIMASI Battal OĞUZ Doktora Tezi, Fransız Dili Eğitimi Anabilim Dalı Danışman : Prof. Dr. A. Necmi YAŞAR Mayıs, 2002, 177 Sayfa Bu çalışma, Gustave Flaubert' in Madame Bovary, Salammbö, L' Education Sentimentale ve Bouvard et Pecuchet adlı romanlarında hayal-gerçek yansıması olgusunu irdelemeyi amaçlamaktadır. Romancıya göre; insanın evrende hapsedilme olgusu, onun gerçek durumudur. Dünyanın darlığı, toplumsal yaşamın insan özgürlüğünü kısıtlayan kuralları ve bunların yarattığı toplumsal ve kişisel çelişkilerin sonunda Gustave Flaubert, sanatı oluşturan fikrin sonsuzluğu ve güzelliği düşüncesine yönelmiştir. Yazar, gündelik yaşamın, insanı sınırlayıcı çelişkilerinden kurtarmanın yolunun sanata ve sanatın özünü oluşturan özgür düşünceye yönelmekten geçtiğini vurgular. Hümanist bir yapıya sahip olması nedeniyle bütün insanların mutlu bir yaşam sürmelerini savunur. Mutluluğun belli kalıp ve koşullan olmadığı düşüncesinden hareketle bireylerin mevcut olanakları ile mutlu olmayı öğrenmeleri gerektiğini belirtir. Bu durumun gündelik yaşamın somut koşullarında olanaklı olmadığı düşüncesiyle sadece rüya yoluyla değil aynı zamanda hayal aracılığıyla arzu edilen yaşamın tasarlanabileceğim sergilemektedir. Ancak bütün hayallerin gerçekleşemeyeceği düşüncesinden hareketle, çalışmamızda hayal-gerçek yansıması olgusunu insanı hangi sona ulaştırabileceğini iki bölümde incelemeye çalıştık. Çalışmamızın birinci bölümünde yazarın edebiyata sığınmasını gerektiren kişisel ve toplumsal sorunlarının yanında entellektüel oluşumunu irdelemeye çalışacağız. İnsanın sadece uyku halinde rüya görmesinin yanında, uyanık haldeyken de hayal görebileceğini t* TIIKSEKMlETIM KURULU HKOMAHTkSYOH HERK"VI düşünmekteyiz, insanoğlu, güpe gündüz, uyanık haldeyken, derin hayallere dalar. Güncel gerçekler bir kenara atılır. Hayal bitimine kadar bu durum devam eder. Eğer hayal, karşılığını güncel hayatta bulur ise, hayal ile gerçek arasında bir ahenk oluşur. Ancak, hayalin içeriği güncel hayatta karşılığını bulamadıysa, hayal gerçek yansıması olarak adlandırdığımız aksi durum ortaya çıkar. Diğer bölümümüzün amacı, kapalı alanlara sıkışmış kalmış olan roman kahramanlarının, mutlu bir hayat sürmek umuduyla değişik çıkış gayretlerini irdelemeye çalışmak olacaktır. Emma, romanlarda tasarladığı hayatı eş aldatmada; Salammbo, mistik düşüncelerde; Frederic Moreau, Tanrının üç sıfatında (aşk, bilim, sanat); Bouvard et Pecuchet de çeşitli bilimlerde aramaya çalışırlar. Ama sonlan hep aynıdır; ölüm, işkence, terkedilmişlik, yalnızlık. Ancak roman kahramanları arasında ikinci planda olan eczacı Homais gibi insanlar, bu kapalı alanlardan mutlaka bir çıkış yolu bulurlar. Bu insanlar liberalizmin temsilcileri olduklarına inanırlar. Hatta, 1789 Fransız Devriminin ölümsüz ilkelerine yürekten inanırlar, ancak kişisel çıkarları tehlikeye düştüğü anda zaiimleşmekten geri kalmazlar. Flaubert'in kafasını budalalık yer bitirir. Burjuva kavramı yazar için kişisel çıkardan başka bir şey değildir. Bu burjuva sınıfı, insanın çaba ve umutlarını yok eder. " Her kim ki, alçakça düşünüyorsa" Flaubert'e göre, bu kişi burjuva sınıfından başka bir sınıfa ait değildir. Bovarizmin bir çok etapları incelen romanlarda mevcuttur. Madame Bovary'de bir küçük burjuva kadınının çöküşünü, manevi acılarını ve bu kadının dramının arkasında yatan bayağı, önemsiz ve küçük dünyayı anlatır. Flaubert, romanını biraz da manifesto olarak görmüş ve Fransa'da o yıllara kadar egemen edebi akım olan romantizme eleştirmeyi görev edinmiştir. Lirik üslup, okuyucuların beklentilerini yeterince karşılıyamıyordu. Romantizm hareketinin ilke ve duygularına kapılan ve onları ciddiye alan boş kafalı insanların nasıl felakete sürüklendiğini göstermeyi de amaçlamıştır. Sanat, tek çıkış yolu olarak algılanır. Hayal ikinci bir dünyadır, ancak o dünyada da ölçülü olmak gerektiğini ispatlamak gerekir. Anahtar Kelimeler: Gustave Flaubert, Karamsarlık, Sanat, Hayal, Gerçek, Yansıma