Güvenceli esneklik stratejisi ve Türkiye'de uygulanabilirliği

Güvenceli esneklik (Flexicurity) kavramı, Avrupa sosyal modelinin bir parçası olarak, Avrupa Komisyonu tarafından Anglo-Sakson "emek piyasası esnekliği" kavramına bir alternatif olarak sunulmuş ve ardından dünya çapında yaygın ilgi görmüştür. Güvenceli esneklik, esnek çalışma biçimleri yaygınlaştırılarak iç ve dış esnekliğin sağlanmasını, modern sosyal güvenlik sistemleriyle desteklenerek çalışanların bu süreçlerde güvence altına alınmasını ve nihayetinde toplam istihdamın arttırılmasını amaçlayan bir yaklaşımdır. Avrupa İstihdam Stratejisi'nin uygulama hedeflerinden birisi haline gelen güvenceli esneklik, artık Türkiye Ulusal İstihdam Stratejisi'nin de temel taşlarından biridir. İşsizliğin yapısal bir sorun haline geldiği Türkiye'de sorunun çözümüne yönelik olarak bu yaklaşımın ciddiyetle değerlendirilmesi gerekmektedir. Ancak uygulanabilirlik değerlendirmesi yapabilmek için stratejinin unsurlarının ulusal şartlarla uyum sağlayıp sağlamadığı ve hedeflenen çıktıların elde edilmesinde kısıtların neler olduğunun da değerlendirilmesi gereklidir. Bu tez, esneklik ile güvenlik olgularının arasında doğal bir çelişki olduğunu ancak bu çatışma halinin güvenceli esneklik stratejisinin dengeleyici mekanizmaları sayesinde uyumlaştırılabileceğini iddia etmektedir. Başarılı bir güvenceli esneklik stratejisinin, işveren ve işçiler için bir kazan-kazan durumunu ortaya çıkarabileceği tezin diğer bir iddiasıdır. Çalışma, Türkiye'de oldukça belirgin olan esneklik ve güvenlik ikilemi için çözüm olarak güvenceli esnekliği önermektedir. Ancak başarılı bir uygulama için yapısal kısıtllıkların aşılması, iş güvencesi yerine istihdam ve gelir güvencesi sağlayacak kurumsal altyapının oluşturulması ve toplu pazarlık sisteminin iyileştirilmesi gibi politik öncelikler sağlanmalıdır.