Gynura malaccensis Belcher bitkisinin kimyasal profili ve biyolojik aktivitesi

Antalya bölgesinde Gynura malaccensis Belcher halk tarafından yetiştirilerek kullanılmaktadır. Ancak, fitokimyasal ve biyolojik aktivite bilgisi literatürde bulunamamıştır. Proje ile, G. malaccensis bitkisinin kimyasal kompozisyonu, antioksidan ve antidiyabetik potansiyellerinin aydınlatılması hedeflenmiştir. G. malaccensis bitkisi yetiştirilerek yapraklarının metanollü ve hekzanlı ekstrelerinin kimyasal kompozisyonları kromatografik tekniklerle araştırıldı. Ekstrelerin in vitro deneylerle serbest radikal süpürücü etkileri, toplam fenol ve flavonoit miktarları ve antidiyabetik etkileri araştırıldı. G. malaccensis çiçeklerinde δ-kadinen (%36,4) ve 1-epi-kubenol (%22,4); taze yapraklarda δ-kadinen (%17,) ve 1-epi-kubenol (%53,3); etüvde (50 C'de) kurutulan yapraklarda fitol (%21) ve linalool (%17,6); liyofilize yapraklarda ise fitol (%49.4) ve neofitadien izomer I (%27,7) majör uçucu bileşikler olarak saptandı. Metanollü ekstrelerde kinik asit türevleri tespit edilmiştir. Liyofilize yapraklar en yüksek miktarda fenol bileşikleri içermektedir (19,7 GAEmg/gekstre). Etüvde kurutma işlemi yapraklardaki toplam fenol miktarının azalmasına sebep olmuştur. Hekzanlı ekstrelerde TPC değerleri 3,1-13,2 GAEmg/gekstre arasında iken, metanollü ekstrelerde 6,9-19,7 GAEmg/gekstre arasında bulunmuştur. Metanollü ekstrelerde TFC 0-14,3 REmg/gekstre arasında, liyofilize yaprakların hekzanlı ve metanollü ekstrelerinin serbest radikal süpürücü etkileri IC50 0,38 ve 0,53 mg/mL ve Troloksa eşdeğer antioksidan kapasiteleri 0,95 mM ve 1,41 mM olarak hesaplanmıştır. α-Amilaz enzimini inhibe etme etkileri hekzanlı ekstrelerde %22-%53 metanollü ekstrelerde ise %13-%46 arasında değişmektedir. Bu çalışma sonuçları G. malaccensis için ilk defa elde edilmiş olup özgün bir niteliğe sahiptir. Anahtar Sözcükler: Gynura malaccensis, Ekstraksiyon, Kompozisyon, Biyolojik aktivite, α-Amilaz.