Hacı Bayram-ı Veli Külliyesi

Ankara'nın önemli tarihi yapılarından biri olan ve bugün halen cami ve türbe olarak kullanılan Hacı Bayram-ı Veli Külliyesi'nin mimarisi bu tezin ana konusunu teşkil etmektedir. inşa edildiği dönemden itibaren toplumun çeşitli ihtiyaç l arına cevap veren Hacı Bayram-ı Veli Camii devrinin müstesna yap ıl arından biridir. Ankara'nın Ulus semtinde yer alan ve iki katlı kapalı tarzda yapılmış olan Hacı Bayram-ı Veli Külliyesi pek çok alanda eğitim veren bir müessese olmuş, bünyesinde sayısız alim barındırmış bir yapıdır. Bu asitane, çok yönlü bir şahsiyet olan Hacı Bayram- Veli tarafından 15. yüzyılda yaptırılmıştır. Medrese tahsilinden sonra tasavvufa yönelen Hacı Bayram - ı Veli Türk ve islam toplumuna madden ve manen hizmet etmiş, ilim ve sanatın ge l işmesine önemli katkılarda bulunmuştur. 17. 18. asır camileri arasında özel bir yere sahip olan Hacı Bayram Camii, dönemi camilerinin özelliklerini taşısa da ilk olarak 15. asırda yapılmıştır. Bu cami zaviye geleneğinde yapılmasına rağmen, zaviye planı göstermemektedir. Uzunlamasına dikdörtgen planlı, üstü düz tavan örtülü, kırma çat ılı olan cami, dış görünüşü ve planıyla Ankara Camilerine benzemektedir. Ahşabın hakim malzeme olduğu Hacı Bayram Camii'nin en zengin süslemeleri harim ve kadınlar mahfilinde yer almaktadır. Caminin minberi kendi devrinden kalmış olup, orijinal işçiliği ile dikkat çekmektedir. Hacı Bayram-ı Veli Camii'nin alçı mihrabı ise devrinin kalıplama tekniği ile yapılmış olan stalaktit nişli, ölçü bakımından dar ve aynı zamanda yüksek mihraplarına benzemektedir. Bu camide duvarların alt kısmına kadar yenilenmiş 18. as ırd an olan mavi-beyaz Kütahya çini kaplamalarını görmekteyiz. Cami bu yönü ile Ankara'da görebileceğimiz tek eserdir. Eserde zengin hüsnü hat örneklerine rastlanmaktadır. Hacı Bayram-ı Ve li Türbesi kare planlı olup üzeri kubbeyle örtülüdür. Bu yönüyle, türbe aynı yüzyı l da Ankara'daki tek örnektir. Biz şu ana kadar dikkat ve titiz likle ele alınmayan çilehane üzerinde çalışıp, ilk defa buranın planını ve yine ilk defa Hacı Bayram-ı Veli külliyesinin dikkatle hazırlanmış vaziyet planını verdik.