Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi anabilim dalında oral kanser tanısı alan vakaların epidemiyolojik özelliklerinin retrospektif değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı, 1980-2024 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Anabilim Dalında oral kanser tanısı konmuş hastaların yaş ve cinsiyet dağılımının ve tümör lokalizasyonunun değerlendirilmesi ve oral kanser sıklığının hesaplanmasıdır. Aynı zamanda son 10 yılda önceki yıllara kıyasla oral kanser hastalarında epidemiyolojik değişikliklerin değerlendirilmesidir. Çalışmada, 1980-2024 yılları arasında toplam 6712 biyopsi raporu taranmış ve oral kavite kanseri tanısı almış toplam 145 hasta (87 erkek- 58 kadın) çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların ortalama yaşı 49 yıl ve erkek:kadın oranı 1,5:1 olarak bulunmuştur. 1980-2014 yılları arasında kanser görülme insidansı %2,05 iken son 10 yılda kanser görülme insidansı %2,31 olarak tespit edilmiştir. İki dönem arasındaki insidans oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ancak son 10 yılda oral kanser tanısı alan kadın hastalarda (p = 0.041) ve hastaların yaş ortalamasında (p = 0.001) istatistiksel olarak anlamlı bir artış tespit edilmiştir. Oral kanser tanısı almış hastalar tümörün köken aldığı dokuya göre; epitelyal kökenli maligniteler, hematolojik hastalık ve maligniteler, tükürük bezi kökenli maligniteler, sarkom ve diğer mezenşimal kökenli maligniteler, metastatik tümörler ve diğer malign tümörler olarak 6 grupta kategorize edilmiştir. Epitelyal kökenli tümörler en sık görülen kanser tipi olmuştur (%55,9) ve bunu sırasıyla tükürük bezi kökenli tümörler (%17,9) ve hematolojik hastalık ve maligniteler (%14,5) takip etmiştir. En sık görülen malign tümör, oral skuamöz hücreli karsinom (OSHK) olarak tespit edilmiştir. OSHK, epitelyal tümörlerin %76,5'ini ve tüm vakaların %42,8'ini oluşturmuştur. Bunu sırasıyla lenfoma (%9,7) ve mukoepidermoid karsinom (%9) izlemiştir. 1980-2014 yılları arası ve son 10 yıl değerlendirildiğinde OSHK ve yaş, cinsiyet, görüldüğü bölgeler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Çalışma verileri doğrultusunda, oral kanser erkeklerde daha sık gözüküyor olsa da kadınlarda görülme sıklığında artış yaşanmaktadır. Bu durum kadınlarda farkındalığın artmasına ve oral kavitede meydana gelen değişimler sonrası diş hekimine başvurma oranlarında artış olmasına bağlanabilir. Popülasyonun giderek yaşlanmasının, ileri yaştaki hastalarda oral kanser görülme sıklığını etkilediği düşünülmektedir. Kanser kayıt sistemlerinin kurulması ile etiyolojik faktörlerin değerlendirilebilmesi, kümülatif risk oranının hesaplanabilmesi ve riskli grupların ön görülebilmesi açısından faydalı olabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Oral kavite kanseri, oral kanser insidansı, oral skuamöz hücreli karsinom