Hadisler bağlamında erken yaşta evlilik meselesi

Oryantalist eleştirilerin son dönemde muhatabı haline gelen, erken yaşta evlilik hadisleri hem İslam tarihinde hem de günümüzde ele alınan aynı zamanda farklı dönemlerde yaşamış alimlerce tartışılan bir konu olması nedeniyle araştırılmaya değer bir konu olarak görülmektedir. Bu konu üzerinden İslam'a ve Hz. Peygamber'e birçok eleştiri yöneltilmiş, buna karşılık Müslüman alimler tarafından bu eleştirileri çürüten veya savunan birçok karşı argümanlar üretilmiştir. Bu durum konu ile ilgili ayrışmaların yaygınlaşmasına ve farklı yorumlar üretilmesine neden olmaktadır. Konuyla ilgili günümüzde bir netlik bulunmaması dikkat çekmekte ve bu belirsizliğe bir netlik kazandırmak bu çalışmanın temel hedefini oluşturmaktadır. Bu doğrultuda çalışmada öncelikle hem sürekliliği ele almak hem de Nebevi öğreti dönemini daha iyi ortaya koyabilmek amacıyla Cahiliye toplumu genel bir çerçeveyle anlatılmakta ardından erken yaşta evlilik durumunun nasıl olduğu ele alınmaktadır. Aynı bölüm içerisinde Nebevi öğreti dönemindeki durumu aynı şekilde genel hatlarıyla çizilmekte ve erken yaşta evlilik örneklerine yer verilerek konunun hadisler bağlamında değişimi ifade edilmekte ve ilk bölüm burada sonlanmaktadır. İkinci bölüm de erken yaşta evlilik konusu ile temel rivayet olan Hz. Âişe'nin evlilik yaşı ile ilgili olan hadis ve konu ile ilgili çok da gündeme getirilmeyen, Hz. Fatıma'nın Hz. Ali ile olan evliliğini ele alan hadis tahric çalışmasından geçirilmektedir. İslam alimlerince, hadis şerh kaynakları doğrultusunda bu hadisler üzerinde erken yaşta evlilik bahsi ile ilgili bulgular tespit edilmektedir. Ayrıca bu konunun anlaşılmasındaki farklılıkları gözler önüne serebilmek adına farklı dönemlerdeki şerh eserleri incelenerek değerlendirmeler yapılmaktadır. Bu doğrultuda hem belli bir dönemin konuya bakışı hem de dönemsel farklılaşmalara dikkat çekilmekte ve ikinci bölüm bu şekilde tamamlanmaktadır. Çalışmamızın son bölümünde, aynı zamanda da günümüz dünyasında büyük bir problemi oluşturan erken yaşta evlilik bahsi İslam ülkeleri özelinde ele alınmaktadır. Ana konuya geçmeden önce evlilik kavramı üzerinde durulmakta ve uluslararası kabul gören bir tanım ile İslam mezheplerindeki fıkhi tanımlar ele alınmaktadır. Sonrasında ise değişen dünya düzeninde evlilik yaşları üzerinde durulmakta ve genel bir durum analizi yapılmaktadır. Günümüz dünyasında İslam coğrafyalarında büyük bir sorunu teşkil eden erken yaşta evlilik konusu dikkat çekmekte ve halen İslam coğrafyalarında erken yaşta evlilik hadisleri kaynak gösterilerek çocukların evlendirildiği gerçeği karşımıza çıkmaktadır. Karşılaştığımız bu durum sünnetin çağa taşınmasının gereğini ve bu konudaki yanlış anlaşılmaların Müslüman toplumları getirdiği son durumu gözler önüne sermektedir.