Hafif nörobilişsel bozuklukta hızlandırılmış tekrarlayan transkranial manyetik stimülasyonun etkisi

Hafif Nörobilişsel Bozukluk (HBB) ölçülebilir bilişsel bozulmanın olduğu ancak günlük yaşam aktivitelerinin tamamen bozulmadığı, işlevselliğin korunduğu klinik durumdur. HBB'li birey normal yaşlanma süreci ile demans arasında yer alan patolojik bir geçiş evresindedir. Transkranial manyetik stimülasyon (TMS) elektrik akımının içinden geçtiği bir bobin vasıtasıyla ortaya çıkan manyetik alanın sinir hücrelerini uyardığı somatik bir tedavi uygulamasıdır. HBB'li bireylerde TMS ile yapılan çalışmalar bulunmaktadır. Bugüne kadar bu popülasyonda günde 2 seans r TMS uygulanan randomize kontrollü çift-kör bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada DSM-V' in ölçütlerine göre tanı kriterlerini karşılayan ve çift kör rastgele yöntemle iki gruba ayrılmış HBB hastalarına; sol dorsolateral prefrontal kortekse yüksek frekanslı (10 Hz) günde 2 seans toplamda 20 seans (1.000 atım/seans) olacak şekilde hızlandırılmış r TMS uygulanmıştır. Bu çalışmada HBB'deki bilişsel belirtilere ve HBB' ye eşlik eden anksiyete ve depresyon belirtilerinde r TMS uygulamasının etkinliğinin olup olmadığının ve eğer etkisi varsa kalıcılığının ne kadar süre olduğunun araştırılması hedeflenmiştir. Çalışmadaki katılımcılara 20 seans gerçek TMS ve 20 seans taklit (sham) TMS uygulanmıştır. Hastaların mevcut psikiyatrik farmakoterapilerine herhangi bir müdahalede bulunulmamış ve araştırma sürecinde kullanmakta oldukları tedavileri aynı dozda sürdürülmüştür. Hastalara klinik değerlendirmede tedavinin öncesinde, 10.seans TMS sonunda (5.gün), 20 seans TMS sonunda (10.gün), TMS uygulaması tamamlandıktan sonraki 2. ayda olmak üzere toplamda 4 kez Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D), Hamilton Anksiyete Derecelendirme Ölçeği (HAM-A), Wisconsin Kart Eşleme Testi, Stroop Testi, Sayı Dizileri Testi, Sözel Bellek Süreçleri Testi, WAIS Benzerlik ve Yargılama Testi uygulanmıştır. Tüm uygulamalar tedavi sürecine kör olan araştırmacı tarafından yapılmıştır. Çalışmanın sonunda gerçek TMS alan grupta bilişsel işlevlerde olumlu değişiklikler saptanmıştır. Yine hastaların anksiyete ve depresyon puanlarının da azaldığı gözlenmiştir. İyileşmelerin gerçek TMS alan grupta daha belirgin ve daha çok alanda olduğu görülmüş ve gerçek TMS alan grupta olumlu etkinin taklit TMS grubuna göre daha kalıcı olduğu saptanmıştır. Sonuçlar r TMS uygulamasının HBB' deki bilişsel belirtilere faydalı olduğunu ve olumlu etkinin en az iki ay boyunca sürdüğünü göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Hafif Bilişsel Bozukluk, Transkranial Manyetik Stimülasyon, Bilişsel İşlevler