Hafif zihin yetersizliği olan çocuklara sosyal beceri öğretiminde sosyal öykü ve güç kartlarının etkililik ve verimliliklerinin karşılaştırılması

Araştırmanın amacı, hafif zihin yetersizliği olan kişilere sosyal becerilerin edinilmesinde sosyal öykü ile güç kartı stratejilerinin etkililik ve verimlilik açısından birbirinden ne kadar farklı olduğunu ortaya koymaktır. Bunun yanında, araştırmaya dahil olan katılımcı bireylerin edindikleri sosyal becerileri öğretim süreci tamamlandıktan sonra da sürdürebilme seviyeleri ile edindikleri becerileri değişik ortam ve kişilerde genelleyebilme becerileri de incelenmiştir. Araştırma kapsamında, katılımcı öğrencilerin annelerinin, öğretmenlerinin ve çocukların kendilerinin, kazandırılan sosyal beceriler hakkındaki görüşlerine yer verilerek, sosyal geçerlik verileri değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan bireylerin yaşları 9-10 arasındadır ve hepsinin hafif düzeyde zihin yetersizlik tanısı vardır. Katılımcı çocukların ikisi erkek ve biri kız çocuktur. Çalışmada katılımcılara öğretilen hedef davranışlar teşekkür etme ve günaydın deme becerisidir. Tek-denekli araştırma modellerinden biri olan uyarlamalı dönüşümlü uygulamalar modeli kullanılarak araştırma yürütülmüştür. Çalışmanın bağımlı değişkenlerini "günaydın deme" ve "teşekkür etme" becerileri oluşturmaktadır. Araştırmadaki bağımsız değişkenleri ise sosyal öykü ve güç kartı stratejisi uygulamalarıdır. Bulgular, araştırmada yer alan öğrencilerin sosyal öykü ve güç kartı stratejisi yöntemiyle, katılımcılar için hedeflenen becerileri öğrendiklerini, öğrendikleri becerileri de öğretim bittikten sonra da birinci, ikinci ve üçüncü haftalarda devam ettirdiklerini ve öğrendikleri becerileri değişik ortamlarda ve farklı kişilerrin varlığında da genelleyebildiklerini göstermektedir. Araştırmada güç kartı uygulamasının sosyal öykü uygulamasından daha etkili olduğu, kalıcılık aşamasında katılımcı çocuklardan ikisinin bir hafta sonunda sosyal öykü yöntemi uygulamasıyla edindikleri hedef beceriyi sergileyemediği; ancak diğer haftalarda sergilediği, genelleme aşamasında ise her üç katılımcının arasında bir farklılık görülmemiştir. Araştırma bulgularının verimliliği değerlendirildiğinde ise katılımcı çocukların üçünde de ölçüt oluşuncaya kadar güç kartı stratejisi ile yapılan oturum sayısı sosyal öykü ile yapılan oturum sayısından daha azdır. Aynı zamanda araştırmanın verimlilik bulguları yanlış tepki sayısı açısından karşılaştırıldığında ise katılımcı çocukların üçünde de güç kartı stratejisi öğretim oturumlarında yanlış tepki hiç yok iken, sosyal öykü öğretim oturumlarında sadece bir katılımcıda bir yanlış tepki olduğu görülmektedir. Dolayısı ile üç katılımcı için güç kartı stratejisi ile öğretim uygulamalarının daha verimli olduğu söylenebilir. Katılımcı çocukların edindikleri sosyal becerileri farklı durum ve ortamlara genelleyebildiği söylenebilir. Araştırmada, katılımcı çocukların kendilerinden, öğretmenlerinden ve annelerinden sosyal geçerlik verileri toplanmıştır. Elde edilen sosyal geçerlik bulgularına göre, katılımcı çocuklar, anneler ve öğretmenler bu araştırmayla ilgili olumlu görüşler ortaya koymaktadır.